Everest, herria gailurrera eraman zuen balentriaren komikia

_everest_komikaCUBIERTA2.indd

Mendizaletasuna kirola baino zerbait gehiago da euskaldunontzat. Gure izaerari sakon atxikita doan jarduera da. Euskalduna izateko modu bat, kasik. Eta mendian egindako balentriak, gure historiaren kinka larri batzuetan, herri garaipentzat jo izan ditugu. Beharbada, une gogoangarrienak Everesterako lehenengo espedizio biak izan ziren, 1974koa (Tximist espedizioa) eta 1980koa. Haien historia kitzikagarria komiki bihurtu dute Ramon Olasagastik eta César Llagunok.

2 orri_cmyk

“Everest. Herri oso bat gailurrean” liburuak espedizio haiek gainditu zituzten oztopoak kontatzen ditu: finantzazioa, eragozpen politikoak, erorikoak, etsipenak, porrotak, zalantzak… eta baita erakutsitako adorea, grina, ilusioa eta jakintza. 1980ko maiatzaren 14an Martin Zabaletak ikurriña munduko tontorrean haizatu zuenean, herri oso bat zuen alboan, hain izan baitzen igoera hura talde-lan zabalaren emaitza.

Historia hori Ramon Olasagastik josi du eta César Llagunok jarri du irudietan. Horrela sortu da komiki hau, bera ere talde-lanaren emaitza, Sua Edizioak eta Mendifilm Festival jaialdia elkarlanean aritu dira eta argitaratzeko.

This slideshow requires JavaScript.

Roncesvalles – Orreaga, goi mendiko santutegia

This slideshow requires JavaScript.

Pirinioen erdian, historia, fedea, natura, artea eta legenda biltzen dituen bidegurutzea dago. Haietako bakoitzak bere onena eman du eta batuketa horretatik Orreaga sortu da, Euskal Herriko Pirinioetara hurbiltzen den ororentzat egin beharreko bisita. Bertan aurkituko ditugun altxor guzti-guztiak “Roncesvalles – Orreaga. Historia, arte y excursiones” liburuan jaso ditu Alberto Murok.

Argazkilari eta gidari ezaguna historian eta legendan murgildu da, buru belarri, bertan gertatu baitzen Erdi Aroko Europan gehien kantatu zen bataila eta bertan baitago erromes bide nagusiko geltoki garrantzitsua. Orreagako guda ospetsua, Errolanen kantuak, Done Jakue bidearen sorrera, kolegiatak gordetzen duen ondare artistikoa… horiek guztiak orrialdez orrialde isurtzen dira liburuan, bestelako gaiekin egoki horniturik: Iturissa hiri zaharra, Orreaga inguruko mendialde ederrak… Santutegitik abiatuta lau txango zoragarri proposatzen ditu.

Gaur egungo argazki liluragarriek eta antzinako irudi bitxiek gure arreta iltzatuko diote liburuari eskuetan hartu eta lasterrera. Testu arin eta zainduek jauzika eramango gaituzte gai batetik bestera, aitaren baten bi mila urteko historia jorratu arte.

“Roncesvalles – Orreaga” liburua Gandiaga bildumako bigarren alea da. Lehenengoa Arantzazuko santutegiari eskainitako liburua izan zen.

“Rutas a foces, gargantas y desfiladeros”, gure lurraren erraietarako bidaia

EH_rutasafoces

Horma tenteak, ur-turrustak eta oihan ederrak tartekatzen dira “Rutas a foces, gargantas y desfiladeros” liburuko orrialdeetan barrena. Euskal Herria bildumako ale berriak Mar Ramírezen testuak eta Juan Carlos Muñozen argazkiak dakartza, begietarako opari eta haitzarte sorta hau bisitatzeko tentabide.

Orotara, 30 dira liburuan bildutako arroilak. Horietako batzuk oso ezagunak dira natura maite dutenen artea, hala nola Arbaiun, Irunberri, Atxarte, Okina edo Delika. Beste batzuen sona ere handia, baina bisita gutxiago hartzen dituzte urrunago gelditzen direlako hirigune nagusietatik (Kakueta, Holtzarte, Sobron…). Eta anitz dira gehienontzat ezezagunak izan arren, bertatik bertara ikustea merezi dutenak: Istora, Arbe, Ehujarre, Diablozulo, Peñalba…

EH29_desfiladeros-3

Turtziozetik Santa Grazira, Burgitik Valderejora, liburu honek Euskal Herriko haitzarterik onenak ezagutzeko ibilbideak proposatzen ditu. Oihanez estalitako arroilak, Izki edo Iratiko Berrendipea kasu; haitz gandor harroak (Zologorri), urez lepo betetako trokak (Artazulo)…

Juan Carlos Muñoz argazkilari sarituaren irudiekin gozatuko da irakurlea, orriz orri. Paisaiekin batera, zokondo horietako fauna eta landaredia agertuko zaizkio. Horien guztien gaineko informazioa dakartzate Mar Ramírezen testuek, ahaztu barik inguru paregabeok sortu dituen geologia eta, jakina, gomendatutako ibilbidearen deskribapena. Mapa eta jakingarri sorta banaz hornituta ageri da txango bakoitza.

 EH29_desfiladeros-4