Esther Merinok “Rutas montañeras a castillos medievales” liburua aurkeztu digu

Egunotan heldu da liburu-dendetara Rutas montañeras a castillos medievales liburua, Euskal Herria Liburuak bildumako ale berria. Hogeita bost ibilbide dira beste horrenbeste gaztelura, beti ere muino edo harkaitz baten buru. Historia eta mendia uztartzen dituen gonbidapen kitzikagarria. Beheko bideoan egileak, Esther Merinok alegia, liburua aurkeztu du.

“Rutas montañeras a castillos medievales”, mendi bete historia

Erdi Aroko gatazka bortitzek ondorio bitxia laga zuten: gure mendi kaskoak gaztelu eta dorreekin bete ziren. Mota guztietako mendiak baliatu zituzten, mendixka estrategikoak zein labar helezinak. Horietako batzuk zutik diraute. Euskal Herria Liburuak bildumako liburu berriak, Rutas montañeras a castillos medievales alegia. Egileak, Esther Merinok alegia, mendira jotzeko gonbidatu gaitu, ohi bezala naturaz gozatzeaz gain, historiaren lorratzak bertatik bertara ikustera.

Esther Merinok hogeita bost mendi igoera proposatu dizkigu, beste horrenbeste gaztelura. Gaztelu horiek mendi gainean altxatzen dira, hala haitz tentetan nola muino xumetan edo mendigune basatienetan. Besteak beste, Lapoblación, Jentilbaratza, San León edo Untzueta mendietara igoko gara. Gailurretan Erdi Aroko gaztelu zaharrak dauzkagu zain, denboraren joanari zutik eutsi dioten Astulez, Lanos eta Portilla kasu. Beste batzuk, azkenaldion induskatu eta agerian gelditu dira, hala nola Irulegi, Gerga edo Elo. Eta badira erorita eta ahaztuta dautzanak, ingurutik igaro eta dakienak bakarrik igarriko dituenak, Astxiki, Irurita edo Toro adibidez. Igoera hauetan mendi ibilbide kitzikagarriak eginez Erdi Aroko historia bortitza ezagutuko dugu.

Esther Merino mendizale aditua da, Pyrenaica aldizkariko eta beste hedabide batzuetako kolaboratzailea. Iñaki Sagredo ikerlariak sarrera historikoa idatzi du.

“Parque natural de Urbasa y Andia”, ezinbesteko gidaliburua

Egunotan heldu da liburu-dendetara Parque natural de Urbasa y Andia, aurtengo bigarren liburua Euskal Herria bilduman. Kike Zinkunegik egin ditu hala testuak nola argazkiak. Liburua, zalantzarik gabe, gonbit tentagarria da Urbasako pagadiak, Andiako larreak eta Satrustegiko mendilerroko gailurrak bertatik bertara ezagutzeko. Nork esango dio ezetz halako edertasunari?

Isurialde atlantikoaren eta mediterraneoaren artean kokaturik, Urbasa eta Andiako parke naturala Euskal Herriko eremu babestu garrantzitsuenetakoa da. Goi ordoki zabala, larreak, oihanak eta haitzarteak, goi-ibarrak, ibaisorburuak eta ur-jauziak, gailur panoramikoak, legendaz zipriztinduriko lekuak… parkeko 21.500 hektarea horiek altxor asko gorde dituzte. Haietako batzuk sona handiko lekuak dira, Urederrako sorburua, Beriain mendi txundigarria edo Artazuleko ur-jauzia, kasu. Beste asko, ostera, ez dira kasik ezagunak. Edonola ere, batera zein bestera joanez gero, ez zaigu damutuko.

Liburu honetan Kike Zinkunegi mendi-gidari adituak igoera eta txango sorta aparta proposatu digu, nahi badugu, natura-eremu jori honetako leku ederren bila joan gaitezen. Orotara, hogeita hiru txango eta igoera dira, izan Urbasako pagadietatik, izan bertako gailur lerdenetatik, Andiako larreetatik, Irantzuko arroilatik, galtzada zaharretatik, leize, leiho natural edo bestelako fenomeno karstikoetatik… Baina ez dira ibilbide hutsak. Haien bitartez jendeak mendez mende moldatu duen eremu zabala ezagutuko dugu. Ezagutuko ditugu bere kultura, legendak, historia eta gaur egungo errealitatea. Natura-eremu handi bat, liburu handi batean bildua.