“Excursiones por riberas de ríos”, ibaiertzetik ibiltzearen plazera

Uraren gargarak gidatzen ditu gure urratsak. Haltzen eta makalen itzalpean gabiltza ibaiertzetik. Hemen, ur-lasterrak; han, berriz, osina; bien artean, beharbada, urbitartea, edo agian presa bat. Hurrengo meandroak zer erakutsiko goaz bidean aurrera. Segurutik, laster aurkituko dugu atsedena hartzeko moduko leku egoki-egokia, non paisaiaz gozatuko garen, txorien txilioak eta ur-jarioaren berbaroa entzuten ditugun bitartean. Horrelako planak proposatzen ditu Excursiones por riberas de ríos, liburuak. Bertan Javi Pascual Otalorak ibai ondotik egiteko hogeita hiru ibilbide zoragarri bildu ditu.

Euskal Herria goitik behera ibiltzeko planak dira. Bosna Araban (Nerbioi, Ebro, Purón, Ihuda et Ega ibaiak), Bizkaian (Goiolako, Barbadun, Butroe, Lea eta Urkiolaerreka), Gipuzkoan (Altxerri, Deba, Arantzazu, Epele eta Leitzaran) eta Nafarroan (Urbeltza, Arga, Larraun, Aragón eta Irantzu) eta hiru Ipar Euskal Herrian (Biduze, Errobi eta Arhan-Aturri). Beheko irudian ibilbide guztiak ageri dira, hala zerrendan nola mapan kokatuta.

Era guztietarako txangoak dira, izan mendi-erreka apalen eskutik, izan Euskal Herriko ibai handienen ertzetik. Bidean baso ezinederragoak aurkituko ditugu, burdinola biziberrituak, gaztelu harrigarriak, errotak, Erdi Aroko zubiak, haitzarteak, ur-jauziak, padurak, zirga-bideak, erreka oldarkorrak eta ibai itxuraz otzanak… Ideia itzelak Euskal Herria goitik behera ibiltzeko ibai ederrenen altzotik. Liburua nolakoa den jakin nahi duzuenentzat, beheko estekan aurkibidea eta liburuko erakusgarri txiki bat utzi dugu. Ondo ibili!

“Euskal Herriko bira”ren nondik norako kitzikagarriak

Zer esana ematen ari da Euskal Herriko Bira. Autoz egiteko ibilbide handia liburu berria. Izan ere, Jordi Bastartek idatzitako gida honek bederatzi etapa eta 1.130 kilometroko ibilbidea marraztu du zazpi herrialdeetan barrena gure herria hobeto ezagutzeko, bertatik bertara gozatzeko eta, azken finean, gehiago maitatzeko. Baina, nondik nora doa Euskal Herriko Bira? Galdera ona, nondik norakoak benetan kitzikagarriak dira eta.

Alde batetik, ibilbidea euskal kostalde osoari itsatsita doakio, hasi Muskizen eta Baionako barraraino. Kresalaren ostean, ibar berdeetako eta mendi altuetako belar bustiaren usaina segituko dio. Ondoren, oihan zabalak, gari-sailak, ardantzeak eta haitzarteak tartekatuko dira gure bidean, bat-batean basamortuarekin tupust egin arte. Eskualde bakartiak zeharkatuko ditugu, baina baita hiriburu guztiak (Maule izan ezik) eta hiri nagusietako asko.

Horixe da, hain zuzen, bidaia honen ezaugarririk behinena: kilometro gutxitan paisaia sorta joria ikusiko dugu: ur-jauzi ikusgarriak, gatz-harana, milioi bat lagun bizi den metropolia, haitzulo ikusgarriak, Erdi Aroko hiribilduak, portuetako giroa, Bardeetako mortuak, Larrako goi-mendia, mahastiak… Beheko irudian ageri da liburuak proposatzen duen ibilbidea.

Jakina, liburua ez da mapa hutsa. Etapa bakoitzaren nondik norakoekin batera, zazpi jakingarri, proposamen, ideia eta otordu kitzikagarri dakar gu tentatzeko. Azken finean, egun osoko ibilbidea 130en bat kilometrokoa bada batez beste, bidean egingo ditugun geldialdiek markatuko dute gure bidaia. Lerron azpian klik eginda, pdf deskargatu ahal duzue, ibilbidearekin, sarrerarekin eta orrialde pare batekin, liburuaren erakusgarri. Ondo ibili!

“Excursiones por riberas de ríos”, ibai ondoko bideen xarma

Batzuetan haserre eta oldarkor agertzen badira ere, ibaiak eta errekak edertasunen gordailu izaten dira. Haien ibarretan zuhaitz eta landare asko hazten dira. Animalia sorta luze bat babesten da haien abaroan. Lehengo bizimoduek ere lorratzez zipriztindu dituzte hango eta hemengo uhaldeak. Eta, jakina, ezin aipatu gabe utzi uraren jario etengabe eta liluragarria. Osagai horiekin paisaia gogoangarriak eratzen dituzte eta, gainera, bertatik ibiltzea gehienetan erraza eta atsegina izaten da. Zer gehiago eska genezake? Bada liburu eder batean ibilbide mordoa bilduta jasotzea. Eta horixe da Excursiones por riberas de ríos liburu berriak dakarkiguna.

Orotara 23 ibilbide dira, Euskal Herriko ibaiertzei estu lotuta, inguruan ditugula hala ibai handienak (Ebro, Aturri, Arga, Aragon…) nola ur xirripa apalak (Epele, Altxerri..). Guztietan aurkituko ditugu leku paregabeak eta guztiak izango dira desberdin. Iratiko Oihanetik Nerbioiraino eta Galdamestik Bidaxuneraino, ibaiak bidaide hartuta txango zoragarriak egitera eramango gaitu liburu honek.

Javi Pascual Otalorak idatzi du liburua. Hogeita bost urtez Sua Edizioak argitaletxeko zuzendaria izan eta gero, erretiroa hartu ostean Euskal Herria bilduman hasi da liburuak plazaratzen. Aurretik bi kaleratu ditu: Pueblos de Bizkaia con encanto (2019) eta Pueblos de Araba con encanto (2020).