Euskal Herriko biodibertsitatearen gidaliburua

Sua Edizioak argitaletxeko Natura gidetako ale berria liburu berezia da, hala bere neurriengatik (408 orrialde, argazki andana bat kolorez…) nola bere edukiagatik, Euskal Herriko natura ondoen azaltzen duen ezaugarria, bere dibertsitatea alegia, zehatz jaso, lau haizetara zabaldu eta bertatik bertara ezagutzera gonbidatzen gaituelako. Europan ez dira asko hain eremu txikian horrelako natura-esparru sorta joria biltzen duten lurraldeak. Biodibertsitatea gure herriaren marketako bat da.

Guía de la biodiversidad de Euskal Herria. Especies y espacios naturales liburu mardul honek zazpi herrialdeetako ekosistema sorta oparoko landaretzan eta faunan murgiltzeko gonbita dakar. Gainera, ekosistema bakoitza natura-eremu babestu batean kokatzen du. Espezie eta eremu horietako balio naturalak eta kulturalak elkarri estu lotuta daudenez, batzuetan dimentsio etnografikoa ere eskuratzen dute. Horregatik, egileek arreta berezia jarri diete eremu horietako ohitura zahar batzuei.

Egileak, Guillermo Meaza eta Peio Lozano hain zuzen ere, Euskal Herriko naturaren gaineko ezagutza handiaren eta gai mamitsuak modu argi, atsegin eta erakargarrian emateko gaitasunaren jabe dira. Dohain horien emaitza da liburu eder hau, zeinaren bidez, gure herriko natura osatu duten prozesuak ezagutu eta bertatik bertara ikusteko gogoa piztuko zaigun, alegia, Euskal Herriko natura ezagutzeko, gordetzeko eta maitatzeko gogoa.

“Rutas montañeras a cuevas”, lurpeko Euskal Herria argitara

Prehistoriatik hona, Euskal Herriko lurpeko eremu batzuek bertoko bizilagunen jakin-mina piztu dute. Aterpe, etxebizitza, leku sakratu, gordeleku, biltegi, pasabide, sastegi, urkamendi, meatze, korta… zazpi erabilera eman izan zaizkie haitzulo eta harpeei. Gaur egun, egundo ez bezala, lurpeko erraietan bila gabiltza, ezagutzen ez dugun mundu horren gainean gehiago jakin nahian. Liburu honek, Rutas montañeras a cuevas, hogei mendi-ibilbide bildu ditu beste horrenbeste haitzulotara heldu eta lurpeko abentura bizitzeko asmoz. Horrela gure herriko naturaz gozatu ez ezik, lurpeko sekretu ikusgarriak bertatik bertara ikusiko ditugu.

Izan ere, zain ditugu naturaren ikuskizun sinesgaitzak, Zuberoako La Verna areto ikaragarria, Pozalaguako estalaktita bitxiak (Bizkaia), Sarastarriko lurpeko lakua (Gipuzkoa) edo Zugarramurdiko Sorginen Leze mitikoa (Nafarroa). Ederrak dira, halaber, artzain giroko Harpea, Aitzulo edo Portupekolezeko arkuak edo Supelegorreko haitzulo urruna. Ezin bazter utzi, jakina, prehistoriako artearen harribitxiak (Santimamiñe, Ekain, Izturitze), duela mila urte (Lañu) eta duela berrogeita hamar urte (Arguedas) jendea bizi zen kobazuloak, Haitzeko Amaren eliza harkaitzari atxikia (Faidu) edo Urallagako meatzea.

Egileak, Javi Pascual Otalorak, mendi-ibilbide ederrak bilatu ditu leku horietara guztietara heltzeko. Horrela, natura eremu zoragarrietan barrena ibiliko gara lurpeko misterioen bila murgildu aurretik. Gure herria ezagutzen jarraitzeko beste modu bat, liluragarria eta kitzikagarria.

Liburua zertan den jakin nahi duenak, lerroon azpian dauka lagin bat eskuragarri. Ondo ibili!

Harrera beroa “Euskal Herriko mugak oinez” liburuari

Hilabetea da Euskal Herriko mugak oinez liburua plazaratu zela. Goierriko Mendizale Beteranoek proposamen ausarta luzatu diote euskal mendizalegoari, gure herria goitik behera eta ezker-eskuin ibiltzeko, ezagutzeko, maitatzeko. Orotara, 66 etapa, zazpi herrialdeetako perimetrotik. Eta erantzuna bikaina izan da, oihartzun handia lortu baitu hedabideetan. Interesa badago.

Hauek dira orain arte argitaratu diren elkarrizketa eta idazkietako batzuk:

Berria: https://www.berria.eus/bizigiro/mendi-ibilbideei-esker-bizimodua-hobetu-zait_2160143_102.html

Diario Vasco: https://www.diariovasco.com/tolosa-goierri/ordizia/vuelta-euskal-herria-etapas-20260604200302-nt.html

Noticias de Gipuzkoa: https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/sociedad/2026/06/03/euskal-herriko-txokoak-eta-mugak-11150900.html

https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/sociedad/2026/06/03/principio-teniamos-intencion-dar-vuelta-11150325.html

Euskadi Irratia (Faktoria): https://guau.eus/m/faktoria-2-euskal-herriko-mugak-oinez-liburua-gordeleku-argazki-erakusketa

Naiz Irratia (Bigarren Kafea): https://irratia.naiz.eus/en/info_irratia/20260619/euskal-herriko-bazterrak-oinez-ezagutzeko-gonbita

ETB (Biba Zuek): https://etbon.eus/m/biba-zuek-185-17434686 (24. minututik aurrera)

Goierri Telebista: https://gitb.eus/ordizia/1780569734349-goierriko-mendizale-betenaroen-elkarteak-euskal-herriko-mugen-zehar-egindako-ibilaldiak-liburuan-jaso-ditu

Eta Elkar aldizkaria (84. zenbakia):