“Ascensiones desde refugios”, mendi egun bikainen bila

Euskal Herriko mendi-ostatu eta aterpetxeak aukera bikaina dira igoera politak egiteko eta, aldi berean, mendi-giroaz gozatzeko naturaren erdian. Euskal Herria bildumako liburu honen asmoa horixe da hain zuzen, gure herriko tontor ezaugarrietara igotzeko planak eskaini eta, bide batez, naturarekiko lotura estuagoa sortu.

Txusma Perez Azaceta mendizale adituak idatzi du Ascensiones desde refugios. Liburuak hogeita zazpi mendi-igoera batu ditu aterpetxean edo ostatuan lo egin ondoren egiteko. Batzuk mila metrotik gora daude, hala nola Gorbeiako eta Belaguako aterpetxeak edo Urbiako fonda ospetsua. Beste batzuk, berriz, mendiaren oinetan daude, gailur bila noiz abiatuko begira. Liburuko ibilbideotan gailur ospetsuak aurkituko ditugu, Ganekogorta, Joar, Erlo edo Auñamendi kasu, baita naturak bere onena ematen duen ikuskizun horietako batzuk ere, Bonete de San Tirso, Otsogorrigaña, Jorrios edo Aitzulo, adibidez.

Txusma Perez Azaceta liburu sorta mardula argitaratuta dago Sua Edizioaken, eta publikoaren erantzuna bikaina izan da beti. Berrienen artean daude Rutas circulares fáciles (2020), Euskal Herria bildumaren baitan hura ere, eta Guía de montes de Gipuzkoa liburuaren seigarren edizioa, Iñaki Alcalderekin elkarlanean.

Urbasa eta Andiako igoera eta txangorik onenak, esku-eskura

Urbasa eta Andiako mendiguneetan ibili nahi duen mendizaleak Parque natural de Urbasa y Andia liburuan aurkituko du gidaririk onena. Bertan, Kike Zinkunegik 23 ibilbide eta igoera proposatu dizkigu mota guztietako planak egin ahal izateko.

Mendizaleek, esate baterako, gailur zerrenda polita egin dezakete. Hor da Beriain (1.492 m) mitikoa, Andiako branka, gure zain. Unanutik, Lizarragako mendatetik eta Uhartetik igo gaitezke. Andiatik irten gabe, Satrustegi, Txurregi eta Gaztelu Arakil aldetik, Mortxe Ollarandik,Trekua eta Leziza Goñibartik eta Elimendi Gesalatz ibarretik igotzeko proposamenak dakartza liburuak. Urbasako mendiak ere ez dira falta: Larregoiko, Legunbe, Bargagain, Baiza, Dulantz… Mendizaleak badu non aukeratu.

Larre eta pagadien arteko txangoak maite dituztenak ere ase egingo dira: artzainen bidea, iturriena, Arteako basoa, Eskiza eta Otsaportillo, Zaborrateko ibarra, Ameskoabarrenako itzulia… Urarekin jolastea maite dutenentzat er bada aukera sorta bikaina: Urederraren iturburua, Irantzu eta Arbioz haitzarteak, Artazulgo ur-jauzia eta Artetako iturburua…

Begiratokiak (Ubaba, San Adrian eta Santa Marina ermitak…), ondarea (Zalbideko galtzada zaharra, Irantzuko monasterioa, Ulibarrenaren museoa…), antzinako legendak eta kontuak… Urbasa eta Andiak makina bat edertasun gorde dute haien baitan eta liburu honek gure esku jarri ditu. Ikusi nahi badituzu, sakatu hemen:

Hemen da “Grandes puertos de la Vuelta, Itzulia y Volta a Catalunya”, udako erronka

Grandes puertos de la Vuelta, Itzulia y Volta a Catalunya liburu honek omenaldia eta gonbita dakartza aldean. Alde batetik, egileak, Antonio Toralek alegia, Vuelta a España, Itzulia eta Volta a Catalunyan izen handia hartu duten mendateetan gertatutako balentria historikoak batu ditu. Hor dira, besteak beste, Madrileko mendietako harrateak, Covadongako lakuak edo Euskal Herriko mendateak, baina baita azken urteotan izen handia hartu dutenak ere, Angliru, Ancares edo Pandera kasu.

Baina liburua ez da egun gogoangarrien bilduma soila. Gain horietara igotzeko behar diren deskribapen, jakingarri eta zenbaki guztiak ere eskaintzen ditu. Zailtasuna zehazten du, zati bakoitzari dagozkion ezaugarriak jaso, aholkuak eman… Eta gainera kalitate handiko argazkiak sartu ditu, baita mapa, jakingarriak eta profil altimetrikoa ere, igoeraren desnibel portzentajeak eta eskatzen duen ahalegina, potentzia, denbora eta abiadura jasota. Hor dauka zaleak, beraz, zerekin gozatu, irakurriz edo pedalei eraginez.

Egileak, Antonio Toralek (Jumilla, Murtzia, 1980) alegia, izugarri maite du txirrindularitza. 2017an Grandes puertos de los Pirineos (Sua Edizioak) argitaratu zuen. Bigarren edizioa kaleratu berri duen liburu horretan Pirinioetako 33 mendate legendazko deskribatu eta aztertu zituen. Orduan bezala orain ere liburua idatzi orduko igoera guztiak zenbait bider egin ditu eta berak sortutako sistema erabili du ahalegin koefizientea eta igoerak eskatzen duen potentzia kalkulatzeko.