Handiago eta egunean jarrita dator Nafarroako Mendi Gida klasikoa

GM NAFARROA_2019_azala

Badira liburu batzuk gure apalategian leku nabarmena merezi dutenak, egileei eskatu dioten ahaleginaren handiagatik, egin duten ekarpenagatik eta irakurleek egin dieten harreraren beroagatik. Horietako batzuk klasiko izatera iristen dira. Horietakoa da, zalantzarik gabe, Juan Mari Feliuren “Guía de Montes de Navarra” liburua. Egunotan liburu-dendetara itzuli da, handiago, goitik behera zuzenduta eta egunean jarrita. Nafarroako mendi guztiak, gure esku.

Azken hilabeteotan egilea berriro igo da gidaliburuko mendi guztietara. Ibilbideen egoera aztertu du eta aukera berriak jorratu ditu. Bide eta are tontor batzuk baztertu egin ditu, egoera txarrean daudelako, eta beste batzuk erantsi ditu, interesgarriak direlakoan.

Ahalegin itzela eskatu dio baina azken emaitza ikusgarria da. Orotara, liburu honek 231 igoera bildu ditu. Igo 522 gailurretara igotzen da, aurreko edizioetan baino 35 gehiago. Horien artean dira Euskal Herriko Mendien Katalogoko Nafarroako 215 tontorrak.

Juan Mari Feliu mendizale aditu eta ezaguna da eta lan handia eginda dago mendizaletasuna zabaltzen. Liburu honetan igoeren nondik norakoak jaso ditu eta, gainera, jakingarri teknikoak, ibilbideetako mapak eta, kasu askotan, tontorretako argazkiak.

This slideshow requires JavaScript.

“Pueblos de Navarra con encanto”, Nafarroaren xarma

eh31_navarrapueblos

Xarma norberak sentitu behar du. Ez da unibertsala. Euskal Herria Liburuak bildumako ale berrirako –“Pueblos de Navarra con encanto”– herri ederren zerrenda egiterakoan baieztatu dugu. Hasieran, herri sorta handia atera zaigu, mota guztietako aleekin, hala lurraldez nola ezaugarriz. Denetarikoa, Nafarroa ere horrelakoa baita. Nafarroa, arragoa, idatzi eta kantatu zuen Xabier Letek, gogoan zituela, besteak beste, mortuak eta oihanak, mendi garaiak eta behealdeko ordokiak.

Liburuak mugatuta daudenez gero, guk 34 herri aukeratu ditugu. Baina, horien artean ere, denetarik dago. Ebro ibaia hurbiletik begiratzen dioten herriak eta Pirinioetako ibarretakoak, Urumea edo Leitzarango ibar lanbrotsuetan altxatzen direnak eta Aragoa ibaiaren ibilkera sosegatua zelatatzen dutenak. Xarma handikoak, Otsagabia edo Zugarramurdi kasu, betiko klasikoak (Izaba, Erriberri, Elizondo…), eta ale ttipi eta ezezagunak, Galipentzu, Torralba edo Arantza bezalakoak.

Horiek oro, xehetasun handiz deskribatuta datoz, argazki ederrez hornituta, aldean jakingarriak eta ibilbide proposamena dakartzatela. Herri berdeak, herri horiak eta herri zuriak. Guztiak, eder. Guztiak, gure esku.

This slideshow requires JavaScript.

Roncesvalles – Orreaga, goi mendiko santutegia

This slideshow requires JavaScript.

Pirinioen erdian, historia, fedea, natura, artea eta legenda biltzen dituen bidegurutzea dago. Haietako bakoitzak bere onena eman du eta batuketa horretatik Orreaga sortu da, Euskal Herriko Pirinioetara hurbiltzen den ororentzat egin beharreko bisita. Bertan aurkituko ditugun altxor guzti-guztiak “Roncesvalles – Orreaga. Historia, arte y excursiones” liburuan jaso ditu Alberto Murok.

Argazkilari eta gidari ezaguna historian eta legendan murgildu da, buru belarri, bertan gertatu baitzen Erdi Aroko Europan gehien kantatu zen bataila eta bertan baitago erromes bide nagusiko geltoki garrantzitsua. Orreagako guda ospetsua, Errolanen kantuak, Done Jakue bidearen sorrera, kolegiatak gordetzen duen ondare artistikoa… horiek guztiak orrialdez orrialde isurtzen dira liburuan, bestelako gaiekin egoki horniturik: Iturissa hiri zaharra, Orreaga inguruko mendialde ederrak… Santutegitik abiatuta lau txango zoragarri proposatzen ditu.

Gaur egungo argazki liluragarriek eta antzinako irudi bitxiek gure arreta iltzatuko diote liburuari eskuetan hartu eta lasterrera. Testu arin eta zainduek jauzika eramango gaituzte gai batetik bestera, aitaren baten bi mila urteko historia jorratu arte.

“Roncesvalles – Orreaga” liburua Gandiaga bildumako bigarren alea da. Lehenengoa Arantzazuko santutegiari eskainitako liburua izan zen.