“Guía de los montes de Navarra”, Nafarroako mendi guztiak liburu batean

Nafarroako mendien biblia esaten diote, eta badute horretarako arrazoi sendorik. “Guía de los montes de Navarra” (Sua Edizioak, 2019) liburu mamitsuaren laugarren edizioak 231 igoera eta 522 gailur bildu ditu bere orrialdeetan. Kopuru ikaragarria, egileak, Juan Mari Feliu mendizale adituak alegia, bere gain hartu duen lanaren neurria ematen diguna. Aurreko edizioa ikuskatu, zuzendu eta handitu zuen eta horretarako liburuan ageri diren tontor guztietara igo zen.

Nafarroak, bere zabalean, mota guztietako mendiak eskaintzen ditu, hasi Hiru Erregeen Mahai sabai subalpetarretik eta buka Bardeetako muino bakartietan, Higa edo Beriain gisako mendi lerdenak, Orhi bezalako mitoak eta isurialde atlantikoa zimurtzen duten mendilerro apalak ahantzi gabe. Igoera batzuk goizpasa atseginean geldituko dira; beste batzuk, berriz, egun osoa eta ahalegin handia eskatuko digute.

Guzti-guztiak, tartean direla Euskal Herriko Mendien Katalogoko Nafarroako 215 gailurrak, liburu honetan ageri dira, nola igo egoki azalduta. Aldean mapa txiki bat eta, sarritan, argazkia edukiko dute. Lerroon azpiko estekan mendi guztien zerrenda eta Baztan aldeko igoera sorta bat utzi dizuegu. Ondo ibili!

“Cumbres anejas”, hurrengo urratsa non eman

Euskal Herria bildumako “Cumbres anejas” liburuak aukera sorta zabaltzea du helburu. Euskal Herritik hurrean dauden mendi ederrak aukeratu eta jorratu dituzte Javi Urrutia eta Rafa Bartolomé mendizale adituek. Gailur harro, bitxi eta erakargarriak dira, Kantabria, Burgos, Errioxa, Soria, Huesca eta Bearno eskualdeetako mugazain prestuak. Han daude, guk harainoko urratsa noiz emango.

Tentagarria da liburu hau mendizalearentzat. Bertan aurkituko ditu Castro Valnera bezalako klasikoak, Kantabria eta Burgos arteko mugan, Zalama zelatatzen; edo Burgosko Tobalina ibarraren buru dagoen Umión lerdena, eta Ebro gainean erraldoi ageri den Moncayo harroa, euskalduntzat jo ohi dugun Auñamendi mitikoa… Orotara 57 mendi igoera proposatu dituzte eta lerroon azpian utzi dugun estekan sakatuta gailur horien zerrenda osoa deskarga daiteke. Aurkibidearekin batera, ibilbide bi paratu ditugu, tentazioan sartu nahi duzuenentzat. Ondo ibili!

“53 rutas por senderos PR” liburuak Bizkaia ezezagunean barrena garamatza

Ekarpen asko dakartza aldean “53 rutas por senderos PR de Bizkaia” liburuak. Ricardo Hernanik egindako lan horrek, ostera, badu oharkabean igaro litekeen bertute aipagarri bat: ibilbideetako asko Bizkaiko geografiaren bazter ezezagunetan murgiltzen dira, haien edertasuna gure esku jarriz.

Nahikoa da liburuko aurkibideari erreparatzea ikusteko mendizaleek gutxitan bisitatzen dituzten eremu asko ageri direla. Horra hor, esate baterako, Zeberio ibarra, edo Arrigorriagako ibilbide biak, edo Alonsotegi eta Sodupe inguruetan dabiltzan ibilbideak… Eta zer esan Otxandio inguruko baso sarrietatik tipi-tapa ibiltzeko proposamen kitzikagarriez edo Ea aldeko kresal usainez mela-mela eginda ibiltzeko planez? Itzelak direla, jakina.

Natur eremu ospetsuetan barrena dabilenean ere, liburuak ibilbide ezohikoak proposatzen ditu, hala nola Gautegiz Arteaga eta Muxikako txangoak Urdaibai aldean, edo Legarmendiko zeharkaldi bikaina Urkiolako parke naturalean.

Ibilbideotan, beraz, Bizkaiaren beste aurpegi bat ezagutuko dugu, gutxitan ageri dena baina sorpresaz eta edertasunaz mukuru beteta. Lerroon azpian, liburuaren ibilbideen aurkibidea utzi dugu, pdf formatuan. Ondo ibili!