“Rutas a foces, gargantas y desfiladeros”, gure lurraren erraietarako bidaia

EH_rutasafoces

Horma tenteak, ur-turrustak eta oihan ederrak tartekatzen dira “Rutas a foces, gargantas y desfiladeros” liburuko orrialdeetan barrena. Euskal Herria bildumako ale berriak Mar Ramírezen testuak eta Juan Carlos Muñozen argazkiak dakartza, begietarako opari eta haitzarte sorta hau bisitatzeko tentabide.

Orotara, 30 dira liburuan bildutako arroilak. Horietako batzuk oso ezagunak dira natura maite dutenen artea, hala nola Arbaiun, Irunberri, Atxarte, Okina edo Delika. Beste batzuen sona ere handia, baina bisita gutxiago hartzen dituzte urrunago gelditzen direlako hirigune nagusietatik (Kakueta, Holtzarte, Sobron…). Eta anitz dira gehienontzat ezezagunak izan arren, bertatik bertara ikustea merezi dutenak: Istora, Arbe, Ehujarre, Diablozulo, Peñalba…

EH29_desfiladeros-3

Turtziozetik Santa Grazira, Burgitik Valderejora, liburu honek Euskal Herriko haitzarterik onenak ezagutzeko ibilbideak proposatzen ditu. Oihanez estalitako arroilak, Izki edo Iratiko Berrendipea kasu; haitz gandor harroak (Zologorri), urez lepo betetako trokak (Artazulo)…

Juan Carlos Muñoz argazkilari sarituaren irudiekin gozatuko da irakurlea, orriz orri. Paisaiekin batera, zokondo horietako fauna eta landaredia agertuko zaizkio. Horien guztien gaineko informazioa dakartzate Mar Ramírezen testuek, ahaztu barik inguru paregabeok sortu dituen geologia eta, jakina, gomendatutako ibilbidearen deskribapena. Mapa eta jakingarri sorta banaz hornituta ageri da txango bakoitza.

 EH29_desfiladeros-4

“Rutas y restaurantes con encanto”, Nafarroa dastatzeko eta ibiltzeko leku apartak

cubiertaRUTASyRESTAUR.indd

Suak liburu berezia argitaratu du, mendizaletasuna eta gastronomia uztartzen dituelako. Rutas y restaurantes con encanto de Navarra liburuak plan itzelak proposatzen dizkigu, zeinetan txoko ederretan barrena ibiltzeko txangoak egingo ditugun eta bazkari zoragarriak dastatuko ditugun. Adituen lanaren emaitza da liburua: Ritxar Tolosa argazkilaria eta Josema Azpeitia gastronomian aditutako kazetaria jatetxeez arduratu dira; Txusma Perez Azaceta mendizaleak, ostera, ibilbideak aukeratu ditu.

Orotara 38 dira jatetxeak. Mota guztietako sukaldeak, gustu guztiak asetzeko lain, hala bide ondoko bentak nola nazioartean ospea irabazi duten jatetxeak. Denek merezi dute bisita bat, gastronomia gurtzen duten lekuak direlako eta, seguru gaude, asko gozatuko garelako haien lanaren kalitateaz eta bezeroei egiten dieten harreraz. Hauek dira aukeratutakoak (handi ikusteko egin klik irudien gainean):

Atal bakoitza jatetxearen eta bertako lan-taldearen aurkezpenaz zabaltzen da. Osten, lokalaren jakingarriak biltzen dituen fitxa dakar, baita etxe horretako espezialitatea den errezeta ere. Eta, plana osatzeko, inguruetan egiteko moduko mendi buelta, txango edo paseoa. Bardeetatik Belaguara, Lesakatik Cascantera.

 

This slideshow requires JavaScript.

 

Mendi ibilbideak, zuhaitz apartekoen bila

EH27_ARBOLES_mtdoMendi ibilbideak, zuhaitzak aurkitzeko. Hori da “Rutas para descubrir árboles monumentales” liburuak proposatzen digun plana. Euskal Herria Liburuak bildumako ale berria Jonathan Rubines eta Marta Villotak idatzi dute. Lagundu egiguzu, plazer baduzu, herriko izaki bizidun zaharrenak ezagutzera!

Liburuak 35 ibilbide bildu ditu, Euskal Herrian barrena. Urratsak eman ahala, zuhaitz menderakaitzak, baso sarriak, oihan joriak eta garapenak suntsitu duen paisaiaren azken gotorlekuak agertuko zaizkigu begien aurrean. Eta, batez ere, ale paregabeak ikusiko ditugu, parerik gabeak zaharrenak, ederrenak, garaienak edo, are, sakratuak direlako.

EH27_ARBOLES_174-175

Pagoak aurkituko ditugu, hala tantaiak nola motzak, Holtzarteko pagadi zabaletakoak, adibidez, edo Albertiakoak, guda-zelaiaren gainean hazitakoak. Haritzak ere badira, Lizarragakoak kasu, gaztainondoak Apinaiz edo Karrantzan, haginak, lizarrak, arteak, ametzak, madariondoak, artelatzak, azkarrak, hurritzak…

Eta, batez ere, zuhaitz apartekoak ditugu zain, Mendazako Hiru Hanka Artea esate baterako, edo Etxagueko haritza, Artzentaleseko Kontzejuko zuhaitza eta, zelan ez, Gernikako Arbola.

Txango bakoitzarekin dagokion ibilbidearen eta agertuko zaizkigun zuhaitz espezieen ezaugarrien deskribapen zehatza aurkituko dugu. Eta, horrez gain, mapa, jakingarriak eta argazkiak.

Egileek ondo baino hobeto ezagutzen dute gure landare paisaia. Marta Villota Gálvezek mendi ingeniaritza doktoregoa dauka eta paisaietan aditua da. Bere doktorego-tesia Arabako zuhaitz apartekoei eskaini zion. Bere aldetik, Jonathan Rubines biologoa da eta natur eremu babestuen kudeatzaile gisa egiten du lan. Bilduma honetan bertan “Guía de huellas, señales y rastros de animales” argitaratu du, eta Natura bilduman, berriz, “Guía de mamíferos de Euskal Herria”.