Artxiboa laburpen hitzeka: txangoak

“Paseos por los bosques más bellos de Navarra”, Nafarroako oihanen besarkada

Posted on by
Erantzun

Itzela da Nafarroako oihan-ondasuna, oparo isuria bere geografia zabalean barrena. Liburu berri honek, Paseos por los bosques más bellos de Navarra, 30 ibilbide proposatuko dizkigu zuhaiztien itzalpean egiteko. Mota guztietako arbolak izango ditugu bidaide, Larra aldeko mendi-pinuekin hasi eta gure ibai handienetako (Arga, Aragoi) ibarretako basoetan buka.

Nafarroako oihanen dibertsitatea, kalitatea eta hedadura zabala begi bistakoa da. Liburu honek horietako 30 aukeratu eta bertatik bertara ikustera eramango gaitu. Gehienak txango errazak dira, edonork egiteko modukoak, zuhaitzen abaroan tipi-tapa gozo ibiltzeko pentsatutakoak. Zain ditugu, adibidez, Kintoa, Aralar, Urbasa edo Belaguako pagadi bikainak, Sakana, Orgi (Ultzama) eta Basaburuko hariztiak, Beteluko artadi kantauriarra, Alkozko gaztainondoak, Urdazubiko baso atlantikkoa, Bidankoze, Eguesibar eta Leringo pinudiak, Mendaza eta Untzueko artadi lehorrak eta Aragon ibaiko ibarbasoak, Alesbes eta Azkoien artean. Eta, jakina, ez dugu ahaztu Euskal Herriko oihanetan oihanena, Iratiko pagadi-izeidia alegia.

Gainera, liburuak erreportaje bat dakar Nafarroako basoen eta mota guztietako ontzigintzaren arteko harremanaz.

Egilea Iñaki Vigor da, kazetaria eta mendizalea, Nafarroako geografia goitik behera ibilitakoa. Sua Edizioak-ekin, besteak beste, Mañaneras por Navarra eta Travesía de los mugarris argitaratuta dago.

Lerro hauuen azpian liburuko aurkibidea eta lagin txiki bat utzi dugu, Nafarroako oihan ederretan barrena ibili nahi baduzue. Gozatu!

EH73_BOSQUESNavarra_sareakDownload

“Ibilbide geologikoak”, gure paisaiarik ederrenak ikusteko beste modu bat

Posted on by
Erantzun

LIburu berria dakar Euskal Herria bildumak. Berria, ezberdina, harrigarria… batez ere harrigarria, aho bete hortzekin utziko gaituelako eta harriak direlako protagonista nagusiak. Harriak, haitzak, buztinak… gure paisaiak osatzen dituzten lehengaiak begien aurrean azalduko zaizkigu, gure mundua nola sortu zen argitara ateratzeko. Ibilbide geologikoak. Paisaia nola irakurri liburuak modu errazean gidatuko gaitu gure mendi, ibar eta kostaldean barrena, ikusten dugun edertasuna uler dezagun.

Itsaslabarretatik bi mila metroko mendietara oso kilometro gutxiko aldea dago Euskal Herrian. Bitarte estu horretan mota guztietako paisaiak topatuko ditugu: oihanak, ibarrak, haitzak, basamortuak, tontor segailak… ederrak guztiak. Liburu honek paisaia horiekin gozatzeko beste bide bat eskaintzen digu, irakurketa geologikoa eginez zer ikusten ari garen azaltzen baitigu, modu erraz eta praktikoan. Horrela jakingo dugu nola sortu ziren liluratu gaituzten gailurrak, haranak, ibaiak eta basoak. Eta begiak zabalduko zaizkigu.

Orotara, hamazazpi ibilbide dakartza liburuak. Proposamen bakoitzak, lehenengo-lehenengo, nondik norakoak azaltzen ditu, abiapuntutik helmugara eta itzulera nola egin. Baina, geroago, ibilbidean geldialdi geologikoak non egin eta zer ikusiko dugun xehe-xehe azaltzen digu. Gure planetaren historia harrigarria eta paisaia aldaketa txundigarriak bertatik bertara ikusiko ditugu. Lekuak zehatz topa ditzagun, azalpenez gain, GPS koordenadak ere eskaintzen ditu liburuak, QR bidez. Ez dago galtzerik!

Liburua Arturo Apraiz geologoak egin du. Eskarmentu handia dauka geologia gizarteratzen, hala unibertsitateko irakasle gisa nola ibilbide geologikoak gidatzen eta antolatzen. Esaten dugunaren erakusgarri, lerroon azpian, liburuaren lagin bat utzi dugu. Gozatu!

EH70_GEOLOGIKOAK_sareakDeskargatu

“Senderos clandestinos”, isilpekoak argitara dakartzan liburua

Posted on by
Erantzun

Ricardo Hernani eta Jose María Torre mendizaleek ondu dute Senderos clandestinos liburua. Eta a zer liburua! Ez dituzte ba legez kanpoko jardueretan erabilitako hogeitaka ibilbide bildu! Horregatik, liburu kitzikagarria da, gure historiako pasarte ezezagun asko argitara ekartzeaz gain, gaur egun jende gutxi edo bat ere dabilen natura-eremu ederretan barrena mendi-ibilera ederrak proposatu dituelako.

Liburuan, esate baterako, Comète sareak Bigarren Mundu Gerran erabilitako ihesbideetako batzuk jaso dituzte. Sareak batez ere hegazkin eraitsietako pilotuak atera zituen nazien mendeko eremuetatik. Liburuan Urruña-Bera-Endarlatsa bide nagusiaz gain, sareak ibilitako beste batzuk islatu dituzte, Dantxarinea, Ezpeleta, Aritzakun eta Urritzatetik. Belgikako Erresistentziak Iratiko Oihanaren inguruan eratutako ihesbideak ere ageri dira liburuan, Mendibe eta Orbaizeta artean. Eta, jakina, Orhi mendiaren eta Kakuetako arroilaren inguruetatik egindako ihesaldi epikoak ere azaldu dituzte.

Nazien aurkako Erresistentziaren sareez gain, liburuak Ezkabako gotorlekuko ihesaldi masibo eta mitikoa (1938) ere jaso dute, iheslariak ibilitako xendetatik gora eta behera. Eta, jakina, kontrabandoa egiteko, legez kanpo merkantziak eta pertsonak igarotzeko erabilitako bide andana ere ekarri dute: Etxalar, Baztan, Aldude, Uztarroze, Larraine… Pirinioetatik kanpoko kontrabando bideak ere jaso dituzte, Araba, Bizkaia eta Gipuzoan bana.

Laburbilduz, liburu bikaina da gure historiako atal kitzikagarri eta ezezagunen berri izateko, hamaika jakingarriz josita, eta mendi ibilbide bikainak egiteko gutxitan ibilitako natura-eremu ederretan barrena. Hobeagorik, nekez!