Euskal Herriko mugak oinez egiteko gidaliburua kalean dago

Liburu honek izenburutik bertatik iragartzen du aparteko proposamena dakarrela, euskal mendizaleak kitzikatuko dituen erronka zirraragarriaz datorrela: Euskal Herriko mugak, oinez. 66 etapa 7 herrialdeetako perimetrotik. Gure herria irudikatzeko, ibiltzeko eta bertatik bertara ezagutzeko gonbit ausarta da, ia sinesgaitza, baina egingarria. Egileek, Goierriko Mendizale Beteranoek alegia, etapaz etapa, urtez urte, ia nahi barik, osatu dute Euskal Herriko profil hori.

Hortaz, ez da ameskeria. Asmo itzela da, bai, taldean, nork bere neurrian, arnas luzeko proiektu gisa gauzatu beharrekoa. Baina, hasi eta buka itzulia osatu zein aukeratutako etapak besterik ez egin, liburu honek aukera ezin ederragoa ematen digu Euskal Herriko mugetatik mendi ibilbide zoragarriak egiteko eta gure paisaiaren, naturaren eta kulturaren aberastasunaz gozatzeko. Banaka batzuk eginez gero, plan bikainak dira gure kostalde, mendialde eta ibarretan barrena txangoak gauzatzeko. Eta denak eginez gero, Euskal Herria bere osoan korrituko dugu, tipi-tapa.

Orotara 66 etapa dira Bizkaiko Golkoko itsas-bazterrean, Kantabria eta Burgosko mugetako mendietan, Errioxa eta Zaragozako mugetako lautadetan, Huesca eta Biarno ertzeko bortuetan eta Aturriko ibai-hegiko ordokietan. Jakina, perimetroan mendiak ugariak dira. Liburu honek 70 tontorretara igotzea proposatzen du, Euskal Herriko garaiena zein itsas gaineko talaia apalak tartean.

Etapa bakoitza deskribapenaz, mapaz, argazkiz, jakingarri praktikoz eta ibilbidearen trackaz hornituta dator. Baliabide horiek bidelagun, besteak beste, Urdaibaiko padurak zeharkatuko ditugu, Hiru Erregeen Mahaira igoko gara, Ebro ondoko basoen itzalpean ibili, Bardeetako mortuak inguratu eta Zuberoako muino berdeetatik eta mila leku gehiagotatik igaroko gara. Euskal Herria zain dugu.

Liburuko edukiei begirada bat bota nahi izanez gero, lerroon azpian lagin bat utzi dugu. Tartean dira aurkibidea eta itzuli osoko mapa. Gozatu!

Animalien loa, naturarekiko jakin-minaren pizgarri

Zergatik egiten dugu lo animaliok? Eta zertarako? Kontuan izan lo egitea arriskutsua dela animalia basatientzat, kanpoko ingurunearekin lotura galtzen baita lo gaudenean. Mota guztietako lo kuluxkak topatu daitezke animalion erreinuan: burmuin erdia lokartuta egiten direnak, zutik, etzanda, edo uretan murgilduta, hegan edo murtxikatzen den bitartean gertatzen direnak, segundo gutxitako lo-kuluxkak, edo sei hilabetekoak…. Ia animalia espezieak bezainbeste lo egiteko modu daude, eta batzuk benetan dira bitxiak. Jakin nahi duzu nola egiten dute lo animaliek? Has gaitezen bada, eta ez lorik hartu!

Adi Natura bildumako liburu honek, Irati Diez Virtoren testu zoragarriekin eta Maddi Astigarragaren ilustrazio liluragarriekin, umeen interesa piztu nahi du, naturarekiko eta, bereziki, animalia basatiekiko jakin-mina sustatu. Animalia horien eta haien ezaugarri harrigarrien berri izan ahala, irakurleak ere bere burua hobeto ezagutuko du eta, bide batez, ohartuko da noraino garen gizakiok naturaren partaide.

Nahi baduzue kuku bat egin liburuko orrialdeetan barrena, lerro hauen azpian lagin bat laga dugu. Gozatu!

“Zero azpitik (istorioak)”, Juan Vallejoren mendi ibilerak

Eskalatzaile gutxik eduki du horman zintzilik dagoela hogei bat metrotik behera erori eta bizirik ateratzeko zoria, are gutxiago horma hori Patagonian egonda, non laguntza arin jasotzeko aukerak oso txikiak baitira. Juan Vallejo (Gasteiz, 1970) onik atera zen, zauri larriekin bada ere: hezur-haustura ugari, pneumotoraxa, ebakuntzak, burdinak eta torlojuak gorputz osoan… eta eskalada gehiago ez egiteko boleto guztiak. Bizi ote liteke eskalatzailea hormara igo gabe, mendi altuetan ibili gabe?

Ohean etzanda, altxatu ezinik, Juanek istripuaren unera arte egidako ibilbidea errepasatu du, mendiak zain ote dituen jakin gabe. Pirinioak, Himalaia, Karakorum, Patagonia, Yosemite, Peru, Groenlandia… oroitzapen horietan daude, besteak beste, Juanito Oiarzabal, Alberto Zerain, Edurne Pasaban, Mikel Zabalza, Alberto Iñurrategi… hainbat eta hainbat lagun.

Ibilbide horretako gorengo uneak liburu honetan bildu ditu. Zero azpitik (istorioak) liburuak mendira eramango gaitu, mundu osoko mendietara, soka-lagun handiak ditugula, labar gosez, naturarekin bat egiteko gogoz. Istoriook Ramon Olasagastik ekarri ditu euskarara.

Bizitza bide bat da, eta batek daki hurrengo bihurgunearen ostean zer topatuko dugun.