“Rutas para observar animales”, naturara itzultzeko gonbita

EH36_ANIMALES Observacion(cubierta).indd

Euskal Herria bildumak argitalpen paregabeaz esango dio agur 2019. urteari. “Rutas para observar animales” liburuak gure geografia barrena ibiltzeko 30 txango proposatzen ditu, animaliak bizi diren lekuak ezagutzeko eta, zortea lagun, beraiek ikusteko itxaropenaz. Egileak Juan Carlos Muñoz biologo eta argazkilaria eta Mar Ramirez natura-gidaria dira.

Ibilbideak Euskal Herri osoan zehar barreiatzen dira, ekosistema sorta joria osatu arte. Hasi Bizkaiko Golkoko uretan eta segi Pirinioetako goi gailurretaraino edo Bardeetako basamorturaino. Horietan gordetzen baitira, besteak beste, gure kostaldera hurreratzen diren zetazeo handiak, marruka aritzen diren oreinak, basoetan gordetzen diren tximeletak edo bortuetatik igarotzen diren milaka hegaztiak.

Lakuak, oihanak, mortuak, subalpetar paisaiak, zingirak, labarrak eta ibaiak dira bisitatzeko gonbita luzatzen diguten ekosistemetako batzuk, beti ere tentuz, isil-isilik, begirunez eta kalterik eragin barik ibiltzeko konpromisoarekin. Horrela jokatu ezkero, beharbada, gure natur eremuetako espezie batzuekin egingo dugu topo.

Testuak Mar Ramírez natura-gidari adituari zor zaizkio. Argazkiak, berriz, Juan Carlos Muñoz sarritan sarituari. Hala testuek nola irudiek fauna basatiaz gozatzeko atea irekiko digute eta, horrekin batera, gure natura ahal denik eta ondoen gordetzea beharrizan larria dela ohartuko gara.

This slideshow requires JavaScript.

“Pueblos de Bizkaia con encanto”, Bizkaiari xarma dario

EH35_PUEBLOS BIZKAIA

Mende eta erdia joan da norbaitek burutazio xelebrea eduki zuenetik. Orduan egin eta argitaratu baitzuen Bizkaiko herrien gidaliburua Juan Bautista Eustakio Delmas inprimatzaileak. Berak ondutako “Guía histórico-descriptiva del viajero del Señorío de Vizcaya” 1864an atera zen salgai. Gida goiztar hartan Bizkaiko herri guztiak deskribatu zituen eta bertara joan nahi zutenentzako aholkuak jaso zituen.

“Pueblos de Bizkaia con encanto” bidaia-liburuen tradizio horretan txertaturik sortu da. Izan ere, Bizkaiko 25 herriren edertasunak zehatz-mehatz islatzeaz gain, haietako bakoitzaren nortasunaren gakoak eman ditu. Eta, zer esanik ez, herri horietan eta inguruetan gozatzeko moduko ibilbideak proposatu ditu.

Gidaliburuko herrietako asko bizkaitarren eta itsasoaren arteko harreman estuaren ondorioz sortu ziren. Ontziak babesteko moduko kostaldeko zoko-moko guztiak, baita zeregin hori ozta-ozta bete dutenak ere, portu bihurtu zituzten eta lekuan lekuko kaien ondoan herri arrantzaleak jaio ziren. Beste herri batzuk Behe Erdi Aroko hiribilduak dira, merkataritzari begira sortuak eta kalea izateko eratuak. Ez dira falta baserriz, errotaz eta olaz zipriztindutako ibar berdeak. Eta, gainera, liburuak gorde ditu meatzarien herriak, Gaztelako mugako hiri aduanadunak, eta hiribildu izatera heldu ez ziren herriguneak.

Zerrenda horretako guztiak naturari eta mendez mende eta belaunez belaun jarraipena eman dioten gizon-emakumeei zor dizkiegu. Denek egiten dute Bizkaia eder.

Liburuko 25 herriotan Javi Pascual ibili zaigu gidari. Ondo baino hobeto ezagutzen du Bizkaia, bazter guztietan barrena sarritan ibilita dago eta. Gainera, herrialdea aldatzen ikusi du azken 30 urtez Sua Edizioak argitaletxeko zuzendari aritu izanak eskaini dion begiraleku paregabetik. Bere ahaleginari esker, liburu eder honek orain dela 150 urte Delmasek ireki zuen bidetik eramango gaitu.

This slideshow requires JavaScript.

“Mañaneras”, mendian goizpasa egiteko plan itzelak

ATP_MAÑANERAS

Liburu hau, “Mañaneras, 50 excursiones de media jornada” alegia, mendian estutasun handirik gabe baina ahal denik eta gehien gozatuz ibiltzen direnentzat egin dugu. Mendizale horiei ez zaie azaldu behar mendian goizpasa egitea zer den. Badakite ez dutela egunsentiarekin jagi beharko, ogitartekoa eta kantinplora nahikoa direla xahututako indarrak berritzeko eta, hiru-lau ordu geroago berriro autoan egongo direla, etxera edo inguruetako jatetxe on batera bazkaltzera joateko prest.

Egileak, Iñaki Vigor eta Karlos Sanz alegia, Euskal Herri osoan barrena ibili dira 50 mendi-txango aukeratu arte. Bardeetako Cabezo del Frailetik Karrantzako Raneroraino eta Valderejoko natura-parkeko Recuenco menditik Zuberoako Pista ur-jauziraino.

Esan legez, 50 dira liburuko igoerak eta ibilbideak. Horien bidez gozatuko gara mendi paisaia zirraragarriekin, eskualde eta jende asko ezagutuko dugu eta, batez ere, harri eta zur geldituko gara gure herriak, Euskal Herriak, bere txikian, gordetzen duen aniztasun txundigarriaz.

Oharra: liburu honetako edukiak Euskal Herria aldizkariak 2013an argitaratutako  zenbaki berezian (“50 mañaneras. Excursiones de media jornada”) agertu ziren. Liburu berrirako egileek ibilbideak gainbegiratu eta egunean jarri dituzte.

 

This slideshow requires JavaScript.