“Rutas por calzadas”, bide zahar zoragarri horiek

EH21_calzadasazalalbotikGure herria alderdi guztietatik begiratuta agertzeko eta, bereziki, gutxien ezagutzen ditugun ondare atalak agerian jartzeko borondateari eusten, Euskal Herria Liburuak bildumako maiatzeko aleak txango eta mendi-igoera sorta berritzailea dakar aldean. Liburua “Rutas por calzadas y caminos históricos” da, Santi Yaniz adituak eginda, eta oraindik ere, zatika izan arren, badiren bide zahar eta galtzadak jarri ditu protagonista.

Liburuan 28 galtzada bildu ditu egileak Bizkaia, Gipuzkoa, Nafarroa, Lapurdi eta Araban. Erromatar arokoak batzuk, Erdi Arokoak besteak, Aro Modernokoak berrienak. Horietan barrena 30etik gora ibilbide proposatu ditu Yanizek, kasu batzuetan galtzada beraren zati desberdinak ezagutu ahal izateko.

Horrela, behialako bideetatik igoko ditugu mendiak, harlauza higatuak zapalduz zeharkatuko ditugu haitzarteak eta zabaletatik tipi-tapa ibiliko gara. Edertasun handiko eta kultur balio ikaragarriko parajetan barrena eramango gaituzte eta, batez ere, Euskal Herriko leku “berriak” ezagutuko ditugu edo, lehenago egonda bagaude, beste begi batzuekin ikusiko ditugu.

Santi Yaniz Euskal Herria goitik behera ibilita dago eta ondo baino hobeto ezagutzen ditu hango eta hemengo bazterrak. Argazkilaria eta kazetaria, zazpi liburu argitaratu du Suarekin, tartean Euskal Herria Liburuak bildumako batzuk. Denei harrera beroa egin diete mendizaleek. “Rutas por calzadas” honetan bidarri zahar horiek banan-bana deskribatu ditu eta, jarraian, ibilbidea proposatu. Txango bakoitzak aldean dakartza fitxa teknikoa, mapa eta, jakina, Yanizen argazki zoragarriak. Euskal Herria Liburuak bilduman lehenengoz, dronetatik ateratako argazki zenitalak ageri dira liburu honetan.

This slideshow requires JavaScript.

 

Burgosko iparraldeko altxorrak, denon eskura

cubierta_SEND_BUR.indd

Sua argitaletxeak 40 rutas senderistas por las Merindades de Burgos liburua kaleratu berri du. Bertan, Burgosko iparraldeko natura eta kultura arloko altxorrak ezagutzeko parada emango diguten ibilbide labur zoragarriak aurkituko ditugu. Bideok aukeratzea, deskribatzea eta argazki ederretan betikotzea eskualdea zehatz-mehatz ezagutzen duen Pablo Moreno Moralesek egin du.

Burgosko Merindades bailara historikoa Bizkaia bezain handia da zabaleraz baina oso populazio txikia dauka. Mendebaldean, Kantabriako mugan, Alfoz de Santa Gadea dago eta bertatik Bizkaia eta Arabaraino dator, Mena, Losa eta Tobalina ibarrak Gaubea, Aiara eta Enkarterrien auzoak dira eta. Ebro ibaiak erditik ebakitzendu eta eskualdean zazpi eremu natural eder eta eskutada bat monumentu-multzo ikusgarri gorde ditu. Ojo Guareñan hasi eta Puentedey ederreraino, Ebroko haitzartea, Erdi Arotik atera berria dirudien Frías harrigarria, Montes Obarenes-San Zadornil parke naturala, ur-jauzi liluragarriak eta pagadi amaigabeak kateatzen dira 40 ibilbide aukeratu hauetan.

Xendazaletasunaren atalean sartzen dira txango hauek. Alegia, aldatsak ez dira handiak eta ibilbideak ez dira inoiz lau ordutik gorago joaten. Gainera, beti ibiliko gara bide seinaleztatuetan barrena, gehien-gehienetan Ibilbide Laburretan (PR) eta gainerakoetan Ibilbide Luzeetako (GR) zati batzuetan.

This slideshow requires JavaScript.

Txango bakoitzarekin batera, ibilbidea zehatz-mehatz azaltzen duen testua, jakingarri teknikoak, inguruetan bisita bat egiteko proposamena, jakingarri interesgarri bat, ibilbidearen mapa eta argazki zoragarriak aurkeztu ditu liburuak. Alegia, eskualde harrigarri horrekin gozatzeko behar dugun guztia.

Pablo Morenok biziki maite ditu argazkilaritza eta natura. Arlo horietan lan batzuk plazaratu ditu. Hauxe da Sua Edizioak-ekin argitaratu duen lehenengo liburua.

SenderismoBurgos.indd

Euskal Herriko lautada xarmagarriak

eh18-llanurasazalatxiki

Gurea herri menditsua da, Bizkaiko Golkoaren ur harroen hegian datzan azal zimurtua. Gure tontorrik garaienak apalak dira, ez dira 2.500 metroak ukitzera iristen, baina, ostera, alderik alde zabaltzen den eremu malkartsuaz goza dezakegu. Hori horrela izanik ere, eskualde eta bailara askotan ordokiak, lautadak, estepak eta ibarretako behealde zoragarriak dira, ibilbide leun atseginak egiteko egoki-egokiak. Santi Yanizek ederrenak batu ditu “Llanuras, senderismo sin desinveles” liburuan, Euskal Herria Liburuak bildumako ale berrian alegia.

Haren eskutik joango gara ibarraz ibar leku liluragarrien bila, naturaz, zerumuga zabalez edo paisaia abegikorrez gozatzeko asmoz. Hasi Urbasa, Entzia, Gorobel edo Andiako larre arteko goi-ordeketatik eta buka Erriberako mortuetako estepa idorretan, goi mendietako zelai leunak (Belagua, Erraize…) edo Arabako Lautadako urmaelen inguruko ibilbideak ahaztu barik.

Orotara, 37 ibilbide ia maldarik ez duten beste horrenbeste lekutara. Goi mailako txango xendazaleak, kasik edonork egiteko modukoak. Euskal Herria Liburuak bilduman ohi den bezala, testuek zehatz deskribatzen dute ibilbidea, baita argazki zoragarriek haien edertasuna islatu ere. Gainera, fitxa bakoitzak mapa eta jakingarri teknikoak dakartza.

This slideshow requires JavaScript.