“Aiako Harria eta Jaizkibel”, Euskal Herria bildumako ale berri ikusgarria… eta euskaraz

Euskal Herria Liburuak bildumako 2023ko lehenengo liburuak zer esana emango du. Batetik, edukia oso erakargarria delako, Aiako Harria parke naturala eta Jaizkibel baitira protagonista, Gipuzkoako ipar-ekialdeko harribitxiak alegia. Bestetik, lehenengoz, bildumako liburu bat euskaraz agertu da. Mikel Arrizabalagaren jatorrizko testuak Aiako Harria parke naturala eta Jaizkibel liburua osatu du. Gaztelaniara itzulita, erdaraz ere argitaratu da: Parque natural de Aiako Harria y Jaizkibel.

Liburu honek Mapas Pirenaicos sortako Aiako Harria y Jaizkibel (2018) liburukiko edukiak gaurkotu eta osatu ditu. Orotara, hogeita sei ibilbide proposatzen ditu baso, gailur, sakan eta itsaso gainean eskegitako haranetan barrena. Aiako Harria parke naturaleko atalean mendi igoerak eta zeharkaldiak bildu ditu, baita goiz-pasa egiteko moduko mendi-irteerak ere. Tipi tapa goazela, ur-jauzi ikusgarriak, pagadi paregabeak, mairu-baratzeak, meatze zaharrak eta natura paisaia bikainak aurkituko ditugu. Jaizkibelen, berriz, itsaslabar bakartietako altxorrak dira nagusi: malkarrak itsasora amiltzen, haran eskegiak, higadurak zizelkatutako artelanak, urruneko kalak…

Bestetik, esan legez, hau da Euskal Herria Liburuak bildumak euskaraz plazaratu duen lehenengo alea. Alde horretatik, mugarri txiki bat ere bada, etorkizunari begira urratu nahi dugun bidean aurrerapausoa. Datozen urteotan bildumako ale gehiago euskaraz argitaratuko dira.

Egilea Mikel Arrizabalaga Aizpurua da. Mendizale aditua, hamaika argitalpen sinatu ditu azken hamarkadetan, hala liburu moduan nola aldizkarietan (Pyrenaica, Nora…) eta egunkarietan (Berria).

“Valles secretos de Gipuzkoa” liburuko ibar sekretuak

Zer esana ematen ari da Valles secretos de Gipuzkoa liburu berria. Izan ere, zeintzuk dira Joana Garciak eta Txemi de los Doloresek aukeratu dituzten ibar horiek? Hain isilpekoak, ezezagunak ote dira? Bada, haran zerrenda osoa lerroon azpiko pdfan daukazue, liburuaren lehenengo orrialdeekin batera. Egonda gaude? Ezagutzen ditugu?

Orotara, 23 bailara proposatu dizkigute liburu honetan. Hor dago tentazioa. Eta ez pentsatu ibarrak izanik paseo errazak bakarrik aurkituko dituzuela liburuan. Hau mendizaleentzako proposamena da, Gipuzkoa beste era batera ezagutzeko eta sarritan bazterrean gelditzen diren parajeetan barrena tontor eta eskualde ederrak tipi-tapa ibiltzeko.

Egonda zaude? Ezagutzen dituzu Gipuzkoako ibar ezkutuak?

“Valles secretos de Gipuzkoa”, mendizaleentzako liburu harrigarria

Euskal Herria Liburuak bildumak 2022ko azken liburua kaleratu du, Valles secretos de Gipuzkoa alegia, mendiz mendi gutxien ezagutzen ditugun Gipuzkoako bailaretan barrena eramango gaituena. Egileak Joana Garcia eta Txemi de los Dolores dira, biak ala biak eskarmentu handiko mendizaleak eta herria goitik behera ibilitakoak.

Komunikabide handietatik eta ohiko ibilbide turistikoetatik kanpo, liburu honetan bildutako ibarrak natura-gune apartak dira. Jende gutxi ibili ohi da bertatik, eder-ederrak diren arren. Haran horietan harri eta zur utziko gaituzte oihan sarriek, gailur menderakaitzek eta kontu handiz gorde duten ondare kulturalak.

Mendizaleentzako liburua da hau. Tontorrez tontor, bailara ederrak ezagutuko ditugu, Basabe, Urbia, Olatz edo Degurixa bezalako malkarretan ibiliz. Gure botak gailurretara iritsiko dira, baita oihanaren bihotzeraino ere Atxulondoko burdinola galduaren bila, Lizardierrekako ibar mitologikoan barrena abiatuko dira, Kilimon erreka sorginduaren ertzetik ibiliko dira eta Etxolaberriko haran “erromatarra”ren itzulia osatuko dute. Azken batean, gutxien ezagutzen ditugun Gipuzkoako mendietara joateko gonbita dakar liburu honek.

Joana García eta Txemi de los Dolores mendizale zailduak dira eta dagoeneko hamaika argitalpen kaleratu dituzte alpinismoarekin eta naturarekin lotuta. Bilduma honetan bertan aurretik liburu bi plazaratu dituzte: Excursiones por crestas y cordales (2018) y Pueblos de Gipuzkoa con encanto (2020).