“Parque natural y sierra de Aralar”, mendira jotzeko gonbit tentagarria

EH33_ARALAR(cubierta).indd

“Parque natural y sierra de Aralar”, Euskal Herria bildumako liburu berria alegia, eskuetan hartzea nahikoa da mendira jotzeko tentazio kitzikagarria sentitzeko. Zehatzago esanda, Gipuzkoa eta Nafarroa artean zabaltzen den mendigune horretako edozein mendira, gure herriko paisaien eta kultur ondasunen arragoa baitira. Tentatuko gaituzte inguru hartako leku zoragarrietara igotzeko proposamenek eta tokian tokiko edertasun menderagaitza fideltsasun osoz islatu duten argazki zoragarriek.

Liburuan hogeitahiru proposamen aurkituko ditugu, mendigune osoan zehar ibiltzeko, hala Gipuzkoako alderdian (parke natural gisa sailkatuta dagoena) nola Nafarroakoan. Igoerak, zeharkaldiak, txangoak eta ibilbide laburrak dira, beti ere Aralarko zokondo ederren bila. Larre zabalak, gailur harroak, hariztiak, pagadiak, artadiak, ur-jauziak, leize eta eremu karstikoak… Aralar zertan den erakutsiko diguten proposamen horietan lurraren taupadak sentituko ditugu.

Egilea, Juanjo Garbizu, mendizale porrokatua da. Arlo honetaz duen eskarmentua eta jakinduria liburu, gida eta youtuben daukan kanalaren bidez zabaldu du.

Bilduma honetan ohi den bezala, proposamen guztiak zehazki deskribatuta ageri dira, jakingarriz egoki hornituta eta aldean mapa eta argazki dotoreak ekartzen dituzte. Mendira jotzeko tentaldiari nork eutsiko?

This slideshow requires JavaScript.

 

“Pueblos de Navarra con encanto”, Nafarroaren xarma

eh31_navarrapueblos

Xarma norberak sentitu behar du. Ez da unibertsala. Euskal Herria Liburuak bildumako ale berrirako –“Pueblos de Navarra con encanto”– herri ederren zerrenda egiterakoan baieztatu dugu. Hasieran, herri sorta handia atera zaigu, mota guztietako aleekin, hala lurraldez nola ezaugarriz. Denetarikoa, Nafarroa ere horrelakoa baita. Nafarroa, arragoa, idatzi eta kantatu zuen Xabier Letek, gogoan zituela, besteak beste, mortuak eta oihanak, mendi garaiak eta behealdeko ordokiak.

Liburuak mugatuta daudenez gero, guk 34 herri aukeratu ditugu. Baina, horien artean ere, denetarik dago. Ebro ibaia hurbiletik begiratzen dioten herriak eta Pirinioetako ibarretakoak, Urumea edo Leitzarango ibar lanbrotsuetan altxatzen direnak eta Aragoa ibaiaren ibilkera sosegatua zelatatzen dutenak. Xarma handikoak, Otsagabia edo Zugarramurdi kasu, betiko klasikoak (Izaba, Erriberri, Elizondo…), eta ale ttipi eta ezezagunak, Galipentzu, Torralba edo Arantza bezalakoak.

Horiek oro, xehetasun handiz deskribatuta datoz, argazki ederrez hornituta, aldean jakingarriak eta ibilbide proposamena dakartzatela. Herri berdeak, herri horiak eta herri zuriak. Guztiak, eder. Guztiak, gure esku.

This slideshow requires JavaScript.

“Valles escondidos”, Euskal Herriko ibar eder bakartiak

EH30_Valles

Hau ez da Euskal Herriko bazter ezezagunen hautapena, ezezagunik ez dagoelako gurean. Hala ere, badira bailarak, ibarrak, herriak, gutako gehienon begientzat ikusezin gertatzen direnak, gure etxetik kilometro gutxitara egon arren. Gure bizitzetako bideak ez dira inoiz handik igarotzen. Ibar ahaztuak dira, guretzat ostendurik gelditu direnak alegia, Euskal Herria Liburuak bildumako ale berriko (“Excursiones a valles escondidos”) protagonistak.

Alberto Muro argazkilari, kazetari eta gidariak hamabost haranetara hurbildu da, goitik behera ibili eta argazkitan jaso ditu. Ohiko ibilbideetatik kanpoko ibarrak dira, bazterreko baina eder. Izan ere, nork esango digu Boveda, Gaubea ibarreko mendebaldeko herri bakartia ez dela ederra bere horretan, mendiz, basoz eta galsoroz inguratuta? Zenbat bilbotar joan da inoiz Zeberiora, Bizkaiko hiriburutik 12 kilometrora dagoen 50 km2ko ibar horretara? Nor egon da inoiz Aritzakunen, Baztan ibarreko zokondo ahaztuan? Nork daki Montori mapan egoki paratzen?

Euskal Herrian barrena sakabanatuta daude ibarrok, nork bere paisaiarekin, zein baino zein ederrago. Horra hor, esate baterako, Galdameseko meatze zaharren orbanak, edo Arana ibar bakartiko bazter miragarriak. Horra hor, Pirinioetako mendi altuz hesitutako Zilbeti eta Markiz eta Arluzea kontzejuen artean zabaltzen den Molino errekaren harana, Kapildui mendiaren abaroan.

Orotara, 15 ibar eta 30en bat proposamen gure geografiako bazter eder eta bakartietan barrena ibiltzeko.