“Excursiones por riberas de ríos”, ibaiertzetik ibiltzearen plazera

Uraren gargarak gidatzen ditu gure urratsak. Haltzen eta makalen itzalpean gabiltza ibaiertzetik. Hemen, ur-lasterrak; han, berriz, osina; bien artean, beharbada, urbitartea, edo agian presa bat. Hurrengo meandroak zer erakutsiko goaz bidean aurrera. Segurutik, laster aurkituko dugu atsedena hartzeko moduko leku egoki-egokia, non paisaiaz gozatuko garen, txorien txilioak eta ur-jarioaren berbaroa entzuten ditugun bitartean. Horrelako planak proposatzen ditu Excursiones por riberas de ríos, liburuak. Bertan Javi Pascual Otalorak ibai ondotik egiteko hogeita hiru ibilbide zoragarri bildu ditu.

Euskal Herria goitik behera ibiltzeko planak dira. Bosna Araban (Nerbioi, Ebro, Purón, Ihuda et Ega ibaiak), Bizkaian (Goiolako, Barbadun, Butroe, Lea eta Urkiolaerreka), Gipuzkoan (Altxerri, Deba, Arantzazu, Epele eta Leitzaran) eta Nafarroan (Urbeltza, Arga, Larraun, Aragón eta Irantzu) eta hiru Ipar Euskal Herrian (Biduze, Errobi eta Arhan-Aturri). Beheko irudian ibilbide guztiak ageri dira, hala zerrendan nola mapan kokatuta.

Era guztietarako txangoak dira, izan mendi-erreka apalen eskutik, izan Euskal Herriko ibai handienen ertzetik. Bidean baso ezinederragoak aurkituko ditugu, burdinola biziberrituak, gaztelu harrigarriak, errotak, Erdi Aroko zubiak, haitzarteak, ur-jauziak, padurak, zirga-bideak, erreka oldarkorrak eta ibai itxuraz otzanak… Ideia itzelak Euskal Herria goitik behera ibiltzeko ibai ederrenen altzotik. Liburua nolakoa den jakin nahi duzuenentzat, beheko estekan aurkibidea eta liburuko erakusgarri txiki bat utzi dugu. Ondo ibili!

“Excursiones por riberas de ríos”, ibai ondoko bideen xarma

Batzuetan haserre eta oldarkor agertzen badira ere, ibaiak eta errekak edertasunen gordailu izaten dira. Haien ibarretan zuhaitz eta landare asko hazten dira. Animalia sorta luze bat babesten da haien abaroan. Lehengo bizimoduek ere lorratzez zipriztindu dituzte hango eta hemengo uhaldeak. Eta, jakina, ezin aipatu gabe utzi uraren jario etengabe eta liluragarria. Osagai horiekin paisaia gogoangarriak eratzen dituzte eta, gainera, bertatik ibiltzea gehienetan erraza eta atsegina izaten da. Zer gehiago eska genezake? Bada liburu eder batean ibilbide mordoa bilduta jasotzea. Eta horixe da Excursiones por riberas de ríos liburu berriak dakarkiguna.

Orotara 23 ibilbide dira, Euskal Herriko ibaiertzei estu lotuta, inguruan ditugula hala ibai handienak (Ebro, Aturri, Arga, Aragon…) nola ur xirripa apalak (Epele, Altxerri..). Guztietan aurkituko ditugu leku paregabeak eta guztiak izango dira desberdin. Iratiko Oihanetik Nerbioiraino eta Galdamestik Bidaxuneraino, ibaiak bidaide hartuta txango zoragarriak egitera eramango gaitu liburu honek.

Javi Pascual Otalorak idatzi du liburua. Hogeita bost urtez Sua Edizioak argitaletxeko zuzendaria izan eta gero, erretiroa hartu ostean Euskal Herria bilduman hasi da liburuak plazaratzen. Aurretik bi kaleratu ditu: Pueblos de Bizkaia con encanto (2019) eta Pueblos de Araba con encanto (2020).

“Productos del país”, bertoko produktuak eta plan itzelak

Euskal Herria Liburuak bildumako liburu berria desberdina da. Hala aldarrikatzen du bere azal iradokitzaile eta dotoreak. Ez, ez zaio ahaztu naturan barrena egiteko ibilbide zoragarriak ekartzea. Eta ez dio uko egin Euskal Herria zertan den ezagutzera emateari. Zeregin biak ederki bete ditu, bildumak ohi duen kalitatearen bermeaz. Aldea beste leku batean dago, edukietan alegia, herrian barrena hara hona eramango gaituelako, naturan txango ederrak egitera, bai, baina baita lehenengo sektoreko harribitxi gozoenetako batzuk nork, non eta zelan sortzen dituen ikustera. Hona hemen Alberto Muroren Productos del país liburuko proposamenak.

Orotara hogeitasei proposamen dira, tartean direla olibondoen itzalpean picnica egitea, desagertzeko zorian egon zen Euskal Xerria arrazako txerri haztegia bisitatzea edo gaztainen sekretuak ezagutzea. Ideia sorta askotaz zabalagoa da: artaldeak, gaztandegiak, upeltegiak, olio-errotak, kontserba lantegiak, lekaleak… Lerroon azpian Productos del país liburuko erakusgarri txiki bat utzi dugu, denon esku. Hor daude, besteak beste, ibilbide guztien zerrenda eta horietako bat oso-osorik. Ondo ibili eta on egin!