“Pueblos de Bizkaia con encanto”, Bizkaiari xarma dario

EH35_PUEBLOS BIZKAIA

Mende eta erdia joan da norbaitek burutazio xelebrea eduki zuenetik. Orduan egin eta argitaratu baitzuen Bizkaiko herrien gidaliburua Juan Bautista Eustakio Delmas inprimatzaileak. Berak ondutako “Guía histórico-descriptiva del viajero del Señorío de Vizcaya” 1864an atera zen salgai. Gida goiztar hartan Bizkaiko herri guztiak deskribatu zituen eta bertara joan nahi zutenentzako aholkuak jaso zituen.

“Pueblos de Bizkaia con encanto” bidaia-liburuen tradizio horretan txertaturik sortu da. Izan ere, Bizkaiko 25 herriren edertasunak zehatz-mehatz islatzeaz gain, haietako bakoitzaren nortasunaren gakoak eman ditu. Eta, zer esanik ez, herri horietan eta inguruetan gozatzeko moduko ibilbideak proposatu ditu.

Gidaliburuko herrietako asko bizkaitarren eta itsasoaren arteko harreman estuaren ondorioz sortu ziren. Ontziak babesteko moduko kostaldeko zoko-moko guztiak, baita zeregin hori ozta-ozta bete dutenak ere, portu bihurtu zituzten eta lekuan lekuko kaien ondoan herri arrantzaleak jaio ziren. Beste herri batzuk Behe Erdi Aroko hiribilduak dira, merkataritzari begira sortuak eta kalea izateko eratuak. Ez dira falta baserriz, errotaz eta olaz zipriztindutako ibar berdeak. Eta, gainera, liburuak gorde ditu meatzarien herriak, Gaztelako mugako hiri aduanadunak, eta hiribildu izatera heldu ez ziren herriguneak.

Zerrenda horretako guztiak naturari eta mendez mende eta belaunez belaun jarraipena eman dioten gizon-emakumeei zor dizkiegu. Denek egiten dute Bizkaia eder.

Liburuko 25 herriotan Javi Pascual ibili zaigu gidari. Ondo baino hobeto ezagutzen du Bizkaia, bazter guztietan barrena sarritan ibilita dago eta. Gainera, herrialdea aldatzen ikusi du azken 30 urtez Sua Edizioak argitaletxeko zuzendari aritu izanak eskaini dion begiraleku paregabetik. Bere ahaleginari esker, liburu eder honek orain dela 150 urte Delmasek ireki zuen bidetik eramango gaitu.

This slideshow requires JavaScript.

Handiago eta egunean jarrita dator Nafarroako Mendi Gida klasikoa

GM NAFARROA_2019_azala

Badira liburu batzuk gure apalategian leku nabarmena merezi dutenak, egileei eskatu dioten ahaleginaren handiagatik, egin duten ekarpenagatik eta irakurleek egin dieten harreraren beroagatik. Horietako batzuk klasiko izatera iristen dira. Horietakoa da, zalantzarik gabe, Juan Mari Feliuren “Guía de Montes de Navarra” liburua. Egunotan liburu-dendetara itzuli da, handiago, goitik behera zuzenduta eta egunean jarrita. Nafarroako mendi guztiak, gure esku.

Azken hilabeteotan egilea berriro igo da gidaliburuko mendi guztietara. Ibilbideen egoera aztertu du eta aukera berriak jorratu ditu. Bide eta are tontor batzuk baztertu egin ditu, egoera txarrean daudelako, eta beste batzuk erantsi ditu, interesgarriak direlakoan.

Ahalegin itzela eskatu dio baina azken emaitza ikusgarria da. Orotara, liburu honek 231 igoera bildu ditu. Igo 522 gailurretara igotzen da, aurreko edizioetan baino 35 gehiago. Horien artean dira Euskal Herriko Mendien Katalogoko Nafarroako 215 tontorrak.

Juan Mari Feliu mendizale aditu eta ezaguna da eta lan handia eginda dago mendizaletasuna zabaltzen. Liburu honetan igoeren nondik norakoak jaso ditu eta, gainera, jakingarri teknikoak, ibilbideetako mapak eta, kasu askotan, tontorretako argazkiak.

This slideshow requires JavaScript.

Euskal Herriko ugaztunen gidaliburua argitaratu du Suak

MAMIFEROS_azaltxiki

Ugaztunekin lotura berezia daukagu. Orkatzaren marruak, izurdearen jauziak edo bidean azaldu zaizkigun otso lorratzak nahikoa izaten dira gure bihotzean zirrara eragiteko, beste edozein animaliak lortuko ez lukeen heinean. Eta, hala ere, ugaztun multzo handiak zeharo ezezagunak dira guretzat, batez ere espezie gehien biltzen dituztenak, karraskariak eta saguzaharrak kasu.

Euskal Herriko ugaztunen gidaliburu honetan Euskal Herriko basafaunako 99 ugaztun espezie batu ditugu, hala lehorrekoak nola itsasokoak. Liburua erabilgarria izateko jaio da. Eskuetan hartzen duenak espezie guztien fitxa multzo bikaina ez ezik, animalia bakoitza identifikatzeko gako sorta ere edukiko du aukeran, hasi oinarrizko jakintzetatik eta buka ikuspegi zientifikoagoan, kaskezurretako ezaugarri bereizleak espezieka jarrita. Gidaliburu honek irakurlea harrituko du ez baita orain arte gurean antzeko lanik argitaratu, eta batez ere erabilgarria izatea dauka helburu.

Testuak, ilustrazioak eta eskemak Jonathan Rubinesek egin ditu. Landa-azterketetan eskarmentu handiko biologoa izateaz gain, jakintza zientifikoa gizarteratzen ere aritu da. Landa-laneko eskarmentu horri esker sortu da gidaliburu honen edukia, espezieak identifikatzeko arazoak gainditzeko eratuta eta faunako atal harrigarri honekiko interesa eta jakin-mina asetzeko eta areagotzeko pentsatuta.

Aurretik ere argitaratuta dago Rubines Sua Edizioak-ekin. Izan ere, Euskal Herria liburuak bilduman plazaratu zuen “Guía de huellas, señales y rastros animales” gidaliburua.

Liburu hau  Guías Natura ataleko laugarren titulua da. Euskal Herriko natura ezagutzera eman nahi duen sail horretan bertan ondoko gidaliburu hauek ere plazaratu dira: “Guía de aves de Euskal Herria”, “Guía de árboles de Euskal Herria” eta “Guía de flores de Euskal Herria”.

 

This slideshow requires JavaScript.