“Aiako Harria eta Jaizkibel”, Euskal Herria bildumako ale berri ikusgarria… eta euskaraz

Euskal Herria Liburuak bildumako 2023ko lehenengo liburuak zer esana emango du. Batetik, edukia oso erakargarria delako, Aiako Harria parke naturala eta Jaizkibel baitira protagonista, Gipuzkoako ipar-ekialdeko harribitxiak alegia. Bestetik, lehenengoz, bildumako liburu bat euskaraz agertu da. Mikel Arrizabalagaren jatorrizko testuak Aiako Harria parke naturala eta Jaizkibel liburua osatu du. Gaztelaniara itzulita, erdaraz ere argitaratu da: Parque natural de Aiako Harria y Jaizkibel.

Liburu honek Mapas Pirenaicos sortako Aiako Harria y Jaizkibel (2018) liburukiko edukiak gaurkotu eta osatu ditu. Orotara, hogeita sei ibilbide proposatzen ditu baso, gailur, sakan eta itsaso gainean eskegitako haranetan barrena. Aiako Harria parke naturaleko atalean mendi igoerak eta zeharkaldiak bildu ditu, baita goiz-pasa egiteko moduko mendi-irteerak ere. Tipi tapa goazela, ur-jauzi ikusgarriak, pagadi paregabeak, mairu-baratzeak, meatze zaharrak eta natura paisaia bikainak aurkituko ditugu. Jaizkibelen, berriz, itsaslabar bakartietako altxorrak dira nagusi: malkarrak itsasora amiltzen, haran eskegiak, higadurak zizelkatutako artelanak, urruneko kalak…

Bestetik, esan legez, hau da Euskal Herria Liburuak bildumak euskaraz plazaratu duen lehenengo alea. Alde horretatik, mugarri txiki bat ere bada, etorkizunari begira urratu nahi dugun bidean aurrerapausoa. Datozen urteotan bildumako ale gehiago euskaraz argitaratuko dira.

Egilea Mikel Arrizabalaga Aizpurua da. Mendizale aditua, hamaika argitalpen sinatu ditu azken hamarkadetan, hala liburu moduan nola aldizkarietan (Pyrenaica, Nora…) eta egunkarietan (Berria).

“Xiberoako xendak”, Zuberoako mendi gida Robert Larrandabururen eskutik

Egunotan heldu da liburu-dendetara Xiberoako xendak. 59 ibilbide. 35 gailur mendi-gida berria. Euskal Herriko herrialderik ttipienak mendi ikusgarriak dauzka bere geografian zehar barreiaturik eta gida honek tontor horietara igotzeko ibilbiderik egokienak bildu ditu.

Pettarra, Arbaila eta Basabürüa aldeko igoerarik kitzikagarrienak aurkituko ditugu liburu honetako orrialdeetan: pagadi zabalez hornitutako Arbailako mendiak, Madalena mitologikoa inguratzen duen mendigunea, Baretouseko ibarretik banatzen duen mendilerroa eta, jakina, Nafarroarekin partekatzen dituen mendi ezaugarriak. Hor azalduko zaizkigu Lakhura, Orhi, Otsogorrigaña…

Egilea Robert Pipas Larrandaburu mendizale ezaguna da. Larraineko seme horrek ibilbiderik politenak aukeratu ditu eta, gainera, Zuberoako kulturako eta historiako hamaika konturen berri eman du, naturaz eta kulturaz batera goza dezagun.

Liburuaren edizio bi plazaratu ditu Sua Edizioak-ek: euskarazkoa, batetik, eta frantsesezkoa bestetik. Zuberoakoaz gain, azken urteotan Nafarroa, Araba eta Gipuzkoako mendi-gidak berritu eta handitu ditu argitaletxeak. Udazkenean Bizkaiko gida kaleratuko du, hori ere goitik behera berritua eta zabaldua. Zuberoakoa da euskaraz agertu den lehenengoa.

Gainbegiratua “Parque natural de Urkiola” liburu ederrari

Azal eder horren atzean liburu mamitsu eta liluragarria dago. Horixe baita Parque natural de Urkiola, gure interesa piztu eta natura-eremu zoragarri horretara eramango gaituen gida bikaina. Zalantzarik gabe, Alberto Murok liburu itzela osatu du. Zazpi proposamen bildu ditu: Anbotorako igoerak, zeharkaldiak, umeekin egiteko moduko planak, Mugarra, Saibi, Oriol, Tellamendi, Alluitz edo Untzillatx mendiak, pagadiak, artzain-sarobeak, haitzuloak eta ibaiak… Dena idatziz ederto deskribatuta eta argazkietan zoragarri jasota. Horrela datorkigu Urkiolako parke naturala. Hemen, lerro honen azpiko estekan, aukeraketa txiki bat laga dugu, erakusgarri: aurkibidea, sarrera eta pasarte pare bat. Ondo ibili!