Urbasa eta Andiako igoera eta txangorik onenak, esku-eskura

Urbasa eta Andiako mendiguneetan ibili nahi duen mendizaleak Parque natural de Urbasa y Andia liburuan aurkituko du gidaririk onena. Bertan, Kike Zinkunegik 23 ibilbide eta igoera proposatu dizkigu mota guztietako planak egin ahal izateko.

Mendizaleek, esate baterako, gailur zerrenda polita egin dezakete. Hor da Beriain (1.492 m) mitikoa, Andiako branka, gure zain. Unanutik, Lizarragako mendatetik eta Uhartetik igo gaitezke. Andiatik irten gabe, Satrustegi, Txurregi eta Gaztelu Arakil aldetik, Mortxe Ollarandik,Trekua eta Leziza Goñibartik eta Elimendi Gesalatz ibarretik igotzeko proposamenak dakartza liburuak. Urbasako mendiak ere ez dira falta: Larregoiko, Legunbe, Bargagain, Baiza, Dulantz… Mendizaleak badu non aukeratu.

Larre eta pagadien arteko txangoak maite dituztenak ere ase egingo dira: artzainen bidea, iturriena, Arteako basoa, Eskiza eta Otsaportillo, Zaborrateko ibarra, Ameskoabarrenako itzulia… Urarekin jolastea maite dutenentzat er bada aukera sorta bikaina: Urederraren iturburua, Irantzu eta Arbioz haitzarteak, Artazulgo ur-jauzia eta Artetako iturburua…

Begiratokiak (Ubaba, San Adrian eta Santa Marina ermitak…), ondarea (Zalbideko galtzada zaharra, Irantzuko monasterioa, Ulibarrenaren museoa…), antzinako legendak eta kontuak… Urbasa eta Andiak makina bat edertasun gorde dute haien baitan eta liburu honek gure esku jarri ditu. Ikusi nahi badituzu, sakatu hemen:

“Montes de Araba”, klasikoa sasoi betean itzuli da

Bosgarren edizioa dago egunotan salgai liburu-dendetan eta ia hogeita hamar urte igaro dira lehenengoz argitaratu zenetik. Baina gazte, lerden eta sasoitsu itzuli da klasikoa. “Guía de montes de Araba” liburuak hilabete darama salduenen zerrendan eta harrera ezin beroagoa egin diote euskal mendizaleek.

Bosgarren edizio hau goitik behera berrituta dago eta 320 igoera dakartza. Orotara, 126 mendi tontor bisitatu ditu egileak, Josean Gil-Garcia mendizale adituak alegia. Eskualdeka antolatuta datoz, gailur bakoitza bere deskribapen, jakingarri, mapa eta argazkiekin.

Bada, liburu-dendetan harrera ezin hobea egin diote mendizaleek, azken asteetan salduenen zerrendan sartu arte. Elkar taldeko liburu-dendetan, adibidez, aurreko astean bigarren salduena izan zen erdarazko ez-fizkio atalean eta asteon laugarren dago.

Eta hedabideek ere oihartzun zabala eman diote klasikoari. Hemen uzten dizkizuegu, adibide gisa, naiz.eusen Andoni Arabaolazak agertutako aipamena (euskaraz) eta Radio Euskaldin Roge Blascok Josean Gil-Garciari egindako elkarrizketa (erdaraz, 22:25 minututik aurrera).

Hortaz, argi dago. Klasikoa sasoitsu itzuli da eta deika daukagu. Jantzi botak eta… mendira!

“Montes de Araba”, 320 mendi igoera bikain

“Guía de montes de Araba” liburu klasikoaren bosgarren edizioa goitik behera zaharberrituta dator. Josean Gil-Garcia mendizale adituak banan-bana ikuskatu ditu ibilbide guztiak, gaur egun zertan diren ikusi du, egoera txarrean daudenak edo interesa galdu dutenak baztertu eta bide berriak aurkitu ditu. Emaitza bikaina da. Arabako 126 mendira heltzeko 320 igoera dakartza, ohi bezala ederki deskribatuta, jakingarri guztiekin, mapa eta argazki banarekin.

Liburu mardula da “Guía de montes de Araba”. Bertan daude federazioaren Euskal Herriko mendien katalogoko Arabako tontor guzti-guztiak. Eta bat gehiago, Arrayuelas ere tartean dago eta. Horien bidez Arabako paisaien aniztasuna eta joritasuna ezagutzeko parada izango dugu, hasi ibar atlantikoetako mendietan eta amaitu Toloñon eta Valderejon, tartean daudela Aratz edo Gorbeia bezalako handiak, Entzia aldeko goi-lautadako gailurrak edo Badaiako tontor bakartiak.

Josean Gil-Garcia mendizale aditua da eta urte asko dira dibulgazio lanetan hasi zenetik. Sua Edizioak-ekin liburu asko plazaratu ditu eta, horrez gain, Berria egunkarian ere mendi ibilbideak argitaratzen ditu. Beheko bideoan, liburua aurkeztuko digu.