“Euskal Herriko bira”ren nondik norako kitzikagarriak

Zer esana ematen ari da Euskal Herriko Bira. Autoz egiteko ibilbide handia liburu berria. Izan ere, Jordi Bastartek idatzitako gida honek bederatzi etapa eta 1.130 kilometroko ibilbidea marraztu du zazpi herrialdeetan barrena gure herria hobeto ezagutzeko, bertatik bertara gozatzeko eta, azken finean, gehiago maitatzeko. Baina, nondik nora doa Euskal Herriko Bira? Galdera ona, nondik norakoak benetan kitzikagarriak dira eta.

Alde batetik, ibilbidea euskal kostalde osoari itsatsita doakio, hasi Muskizen eta Baionako barraraino. Kresalaren ostean, ibar berdeetako eta mendi altuetako belar bustiaren usaina segituko dio. Ondoren, oihan zabalak, gari-sailak, ardantzeak eta haitzarteak tartekatuko dira gure bidean, bat-batean basamortuarekin tupust egin arte. Eskualde bakartiak zeharkatuko ditugu, baina baita hiriburu guztiak (Maule izan ezik) eta hiri nagusietako asko.

Horixe da, hain zuzen, bidaia honen ezaugarririk behinena: kilometro gutxitan paisaia sorta joria ikusiko dugu: ur-jauzi ikusgarriak, gatz-harana, milioi bat lagun bizi den metropolia, haitzulo ikusgarriak, Erdi Aroko hiribilduak, portuetako giroa, Bardeetako mortuak, Larrako goi-mendia, mahastiak… Beheko irudian ageri da liburuak proposatzen duen ibilbidea.

Jakina, liburua ez da mapa hutsa. Etapa bakoitzaren nondik norakoekin batera, zazpi jakingarri, proposamen, ideia eta otordu kitzikagarri dakar gu tentatzeko. Azken finean, egun osoko ibilbidea 130en bat kilometrokoa bada batez beste, bidean egingo ditugun geldialdiek markatuko dute gure bidaia. Lerron azpian klik eginda, pdf deskargatu ahal duzue, ibilbidearekin, sarrerarekin eta orrialde pare batekin, liburuaren erakusgarri. Ondo ibili!

Urbasa eta Andiako igoera eta txangorik onenak, esku-eskura

Urbasa eta Andiako mendiguneetan ibili nahi duen mendizaleak Parque natural de Urbasa y Andia liburuan aurkituko du gidaririk onena. Bertan, Kike Zinkunegik 23 ibilbide eta igoera proposatu dizkigu mota guztietako planak egin ahal izateko.

Mendizaleek, esate baterako, gailur zerrenda polita egin dezakete. Hor da Beriain (1.492 m) mitikoa, Andiako branka, gure zain. Unanutik, Lizarragako mendatetik eta Uhartetik igo gaitezke. Andiatik irten gabe, Satrustegi, Txurregi eta Gaztelu Arakil aldetik, Mortxe Ollarandik,Trekua eta Leziza Goñibartik eta Elimendi Gesalatz ibarretik igotzeko proposamenak dakartza liburuak. Urbasako mendiak ere ez dira falta: Larregoiko, Legunbe, Bargagain, Baiza, Dulantz… Mendizaleak badu non aukeratu.

Larre eta pagadien arteko txangoak maite dituztenak ere ase egingo dira: artzainen bidea, iturriena, Arteako basoa, Eskiza eta Otsaportillo, Zaborrateko ibarra, Ameskoabarrenako itzulia… Urarekin jolastea maite dutenentzat er bada aukera sorta bikaina: Urederraren iturburua, Irantzu eta Arbioz haitzarteak, Artazulgo ur-jauzia eta Artetako iturburua…

Begiratokiak (Ubaba, San Adrian eta Santa Marina ermitak…), ondarea (Zalbideko galtzada zaharra, Irantzuko monasterioa, Ulibarrenaren museoa…), antzinako legendak eta kontuak… Urbasa eta Andiak makina bat edertasun gorde dute haien baitan eta liburu honek gure esku jarri ditu. Ikusi nahi badituzu, sakatu hemen:

“Montes de Araba”, klasikoa sasoi betean itzuli da

Bosgarren edizioa dago egunotan salgai liburu-dendetan eta ia hogeita hamar urte igaro dira lehenengoz argitaratu zenetik. Baina gazte, lerden eta sasoitsu itzuli da klasikoa. “Guía de montes de Araba” liburuak hilabete darama salduenen zerrendan eta harrera ezin beroagoa egin diote euskal mendizaleek.

Bosgarren edizio hau goitik behera berrituta dago eta 320 igoera dakartza. Orotara, 126 mendi tontor bisitatu ditu egileak, Josean Gil-Garcia mendizale adituak alegia. Eskualdeka antolatuta datoz, gailur bakoitza bere deskribapen, jakingarri, mapa eta argazkiekin.

Bada, liburu-dendetan harrera ezin hobea egin diote mendizaleek, azken asteetan salduenen zerrendan sartu arte. Elkar taldeko liburu-dendetan, adibidez, aurreko astean bigarren salduena izan zen erdarazko ez-fizkio atalean eta asteon laugarren dago.

Eta hedabideek ere oihartzun zabala eman diote klasikoari. Hemen uzten dizkizuegu, adibide gisa, naiz.eusen Andoni Arabaolazak agertutako aipamena (euskaraz) eta Radio Euskaldin Roge Blascok Josean Gil-Garciari egindako elkarrizketa (erdaraz, 22:25 minututik aurrera).

Hortaz, argi dago. Klasikoa sasoitsu itzuli da eta deika daukagu. Jantzi botak eta… mendira!