Iratiko oihaneko mapa berria, udazkeneko laguna

Posted on 30/09/2014 by Euskal Herria bilduma

Iratiko Etxeak udazkenean. Argazkia: Oriol Conesa / Nafarroako Gobernua.

Sua argitaletxeak Iratiko oihaneko mapa berria plazaratu du 1:25.000 eskalan. Aribetik Orhiraino eta Urkulu eta Ortzantzurietatik Arthanolatzeraino, Garazi, Zuberoa, Aezkoa eta Zaraitzuko Irati osoa kartografia ederrean bilduta dakar lan honek. Noiz eta Iratiko basoa kolorez janzten zaigun aroan bertan.

Laster hasiko dira pagoak gorritzen, haritzak horizten eta orbelak airez aire. Orduan agertuko zaigu begien aurrean Iratirik sorginduena, magia dariola. Udazkenarekin batera milaka lagun hurreratzen da kolore festa horren usainean. Iratiko oihanaren mapa berriarekin guk aukeratuko ditugu lekurik egokienak, batzuetan ohiko parajeetatik ibiltzeko (Irabiako urtegia, Iratisoro, Iratiko etxeak, Abodiko bizkarra, Orbaizetako fabrika…) eta beste batzuetan Gorka Lopezek mapari atxikitako liburuxkan proposatu dizkigun ibilbide ederretan barrena lasai-lasai galtzeko (Arritzilar eta Itolatzeko malkarrak, Iratiko sorburua…).

Mapa Miguel Angulok egin du eta 970 x 675 milimetroko zabalera dauka. Liburuxkan Gorka Lopezek 15 txango proposatu dizkie irakurleei, hala paseoan ibiltzeko nola inguruetako tontorretara (Berrendi, Urkulu, Okabe, Orhi, Errozate…) igotzeko.

Baztan eta Zugarramurdiko mapa berritua argitaratu du Suak

Posted on 23/09/2014 by Euskal Herria bilduma

Erantzun

Oihanaren itzalpean, Xorroxinerako bidean. Argazkia: Txusma Perez Azaceta.

Baztan aldean gaudela, nola ez sentitu sorgindurik bailarako berde biziaren eta herri zein baserri zurigorrien zipriztinen aurrean, mendi harro baina eskuragarriek hesitzen gaituzten bitartean? Ahazturan galdutako ibarrak (Aritzakun, Urritzate…), legendari estu loturik bizi diren zokoak (Xorroxingo ur-jauzia), Auza bezalako mendi totemikoak, ikuspegi zoragarriak eskaintzen dituzten goi erlaitz malkartsuak (Iparla), akelarre usaina darien haitzuloak (ZUgarramurdiko Sorginen Lezea), Beartzungo baso sarriak, oihanaren barrenean iraun duen errota bakartia (Infernuko Errota)… Zerrenda nahi beste luza genezake eta herrien edertasuna erantsi beharko genioke, baita antzinako ekanduen xarma, bertako jendearen harrera beroa eta biziberriturik entzungo dugun euskara… Osagai horiekin nola ez sentitu ametsetako paradisuan?

Bertara bisitari joan nahi dutenentzat, Sua argitaletxeak Baztango mapa berritu eta gaurkotua kaleratu berri du, 1:25.000 eskalan. MIguel Angulo adituak egin du eta 970 x 675 mm zabalera dauka. Maparekin batera 48 orrialdeko liburuxka dakar. Bertan Gorka Lopez kazetari espezializatuak edizio honetarako beren-beregi prestatu dituen hamabost txango eta igoera aurkituko dituzue. besteak beste, natur erreserbetarako txangoak (Itsusiko Harria, Irubelakaskoa) eta bailarako mendi nagusietarako igoerak (Albako Harria, Legate, Auza, Iparla, Alkurruntz…).

Hegaztiak ikusteko arorik ederrena, ate joka

Posted on 12/09/2014 by Euskal Herria bilduma

Erantzun

Hegaztiak ikusten Plaiaundi aldean (Txingudi, Irun). Argazkia: Sua Artxiboa.

Lehengo astean joan ziren enarak Ibarrangeluko baserriko etartetik, beste leku askotatik bezala. Agur esan barik joan ziren, uda gurean eman ostean, Afrika helmuga. Agur esan gabe baina datorren urtean atzera etortzeko asmo irmoaz. Lehengo astean joan ziren, halaber, Urdaibaiko paduretako arrano arrantzale gazteak, Afrikarako haien lehenengo hegaldia egitera. Joan-etorrikoa izan dadila!

Enarak badoaz, uda hondarretan dagoen seinale. Udazkenean hegazti-saldo itzelak gehiago batuko dira, hala bortu eta harrateetan nola padura eta hezeguneetan, migrazioan doazela. Aro egokia da kostaldetik sartzen direnak ikusteko (Jaizkibel, Matxitxakoko itsasargi zaharreko behatoki zabaldu berria…), zein mendate altuetatik haien zain egoteko (Lindus, Organbidexka…). Sasoi polita da, halaber, itsasbazterreko paduretan babesten diren ehunka aleak zertan diren ikustera joateko (Urdaibai Bird Center, Txingudiko Plaiaundi, Aturriko eta Urdazuriko zingirak…). Eta, ezin ahaztu, barrualdeko hezeguneetan milaka hegazti batuko dira ikuskizun zoragarriak eskainiz, adibidez, Pitillas eta Vianako Las Cañas aintziretan, Salburuan (Ataria begiralekua), Guardiakoetan edo Urrrunaga zein Uribarri-Ganboako urtegietan.

Eta hegaztiak ikustera joanez gero, lagungarria izango zaigu Euskal Herriko hegaztien gidaliburu bikaina. Bertako testuei eta Calros Silvarren marrazki ikusgarrien bidez erraza izango da paraje eder horietako hegaztiak zeintzuk diren zehaztea.