2017ko azken liburua plazaratu berri du Euskal Herria Liburuak bildumak eta zer esana emango du. “Santuarios y monasterios” dauka izenburu eta Alberto Muro gidari eta argazkilariak egin du. Berrehun orrialdeetan barrena santutegi eta komenturik garrantzitsuenak jorratu ditu, artearen, gastronomiaren, historiaren eta txango zoragarrien bila.
Liburu horretan goi mendietako santutegiak agertuko zaizkigu, Kodes, Leire, Urkiola edo Arantzazu kasu, paraje bakartietakoak, hala nola Angosto (Gaubea) edo Baratzagaitz (Urraulgoiti), monumentu multzoak osatzen dituztenak (La Oliva, Kexaa…) eta gure historian itzal luzea lortu dutenak, Aralarko San Migel, Belloc edo Orreaga adibidez.
Orrialdez orrialde gutizia gastronomikoak azalduko zaizkigu, direla Aguraingo klaratarren edo Elorrioko domingotarren gozokiak, direla Irantzu edo Oroko santutegietako jatetxeak. Eta atal guztietan inguruetatik txango ederra egiteko proposamena txertatu du egileak, bisita bakoitza behar bezala biribiltzeko.
Orotara, 30 proposamen, Alberto Muroren testu eta argazki dotorez hornituta. Ibilbide oparoko egile hau liburu aipagarriak argitaratuta dago Euskal Herria Liburuak bilduman, hala nola dagoeneko lau edizio eduki dituen “Vías verdes” edo aurton kaleratutako “Dólmenes, crómlech y menhires”, besteak beste.
Iraganaldiak agerian ikusten den baino aztarna sakoanagoa laga du gure paisaian. Egia da gaur egungo produkzio sistemak inposatu digun lur azalaren okupazioak erabateko aldaketa eragin duela, askotan atzera bueltarik gabe. Baina oraindik bada, esate baterako, gure mendietako lehenengo bizilagunen lorratz ugari. Horietako batzuen berezitasuna da tontorretan daudela, goiengo erpinean irmo atxikita. Beharbada aztarna horien gainetik igaro gara, tipi-tapa, mendi buelta eginez, eta ohartu ere ez gara egin. Prehistoriako kastroak dira horiek, antzinako irun edo gaztelu-zaharrak, Burdin Aroan eraikitako herri harresituak. Eurak dira, hain zuzen, Santiago Yanizen 
