Gorriz jantzitako egunak

20141121_103010Haritz zaharren basoa. Munain-Okariz (Araba).

Bazterrak gorriz jantzi dira egunotan. Edo okrez, horiz, laranjaz. Urtarorik ederrena bere onenak ematen ari da orriak orbel bihurtzen diren bitartean. Etxeko epela utzi eta mendira jotzeko grina hauspotu egin digu. Kolore festa txundigarria dago gure zain.

Hamaika leku egoki daude egun hauetako edertasunaz gozatzeko. Argazkikoa, esate baterako, Entziako mendien abaroan mendez mende hazi den Munain eta Okarizko basoa, haritz zaharren (500 urtetik gorakoak, asko) zuhaiztia. Hori eta beste asko Rutas por los bosques más bellos liburuan ageri dira. Beste aukera klasikoak Aizkorri-Aratz, Aralar, Baztan, Urbasa eta Iratiko oihana izan litezke. Horietara joez gero ere, lagungarriak izango dira Suaren mapa berrituak.

Eta, jakina, zuhaitz zaleak bagara, komeni da zuhaitzen gidaliburua aldean eramatea, aurrean daukagun edertasunaren ardura norena den jakin dezagun.

 

San Juan Xar, una cita singular para el día 24

Son muchos los rincones de la geografía vasca que presentan algún aspecto que los hace singulares. Y, sin embargo, pocos hay tan únicos como San Juan Xar, en Igantzi (Bortziriak, Nafarroa). De un lado, se trata de un espeso bosque que reúne numerosas especies (fresnos, avellanos, robles…) a las que se suma una, el carpe, escasísima en Euskal Herria y que tiene en esta reserva natural su principal población vasca: tres hectáreas.

Por otra parte, en el corazón de la floresta se halla la cueva de la que mana un arroyo y que desde tiempo inmemorial ha sido objeto de culto por creer que sus aguas tienen propiedades curativas. El abrigo rocoso ha sido acondicionado como ermita encomendada a San Juan. Por ello, el próximo martes, día 24, como todos los años, gentes de toda la comarca se concentrarán en San Juan Xar para beber de alguno de los tres caños de la fuente de la ermita a fin de obtener la sanación o el favor pedido. Todo ello en medio de una romería al estilo del país.

Para quienes quieran acercarse a San Juan Xar, el próximo martes o en cualquier otro momento, incluimos en este post la excursión a este rincón único recogida del libro ‘Rutas por los bosques más bellos’, obra del especialista Santi Yaniz y segundo número de la colección Euskal Herria. Ondo ibili!

MAQUETA BOSQUES_01.inddMAQUETA BOSQUES_01.indd

San Juan Xar, hilaren 24rako hitzordu paregabea

Anitz dira euskal geografian paregabetzat jo genitzakeen lekuak. Eta, hala ere, gutxi dira San Juan Xar bezain paregabeak. Igantzin dago, Bortzirietan (Nafarroa). Batetik, ibai ertzeko oihan sarria da, hamaika espeziez osatua: lizarrak, hurritzak, haritzak…. Baina denen gaindi, bakarra delako, xarma, gurean oso urria den espeziea eta natur errerba honetan Eusakl Herriko berezko baso bakarra duena: hiru hektarea.

Bestetik, zuhaiztiaren erraietan ura darion haitzuloa dago. Antzina-antzinatik egin izan dute gurtu, ur sendagarriak direlakoan. Harpe hori ermita gisa atondu eta San Juanen babesean jarri zuten. Horregatik, datorren asteartean, hilak 24, urtero bezala, eskualdeko jende askok San Juan Xar aldera joko du tradizioa betetzera: hiru txorretetako batetik ura edanez gero, sendatu egingo dira edo eskatutako mesedea erdietsi egingo dute. Erromeria giroan, gainera, behar den bezala.

Asteartean nahiz beste inoiz, San Juan Xarrera hurbildu nahi duzuenentzat, mezu honi atxikita jarri dugu bertarako txangoa,  ‘Rutas por los bosques más bellos’ liburutik hartuta. Hori Euskal Herria Liburuak bildumako bigarren zenbakia dugu, apirilean argitaratua, eta Santi Yaniz adituak egin zuen. Ondo ibili!

MAQUETA BOSQUES_01.inddMAQUETA BOSQUES_01.indd