“Mañaneras por Navarra”, goizpasa mendian egiteko plan ederrak

Ez zaio arrazoirik falta Iñaki Vigorri, esaten duenean “Nafarroan goizpasa mendian egitea oso erraza dela. Nahikoa da begiak itxi, atzamarra maparen gainean jarri eta, seguru, goiza mendian ederki emateko moduko ibilbide bat edo gehiago aukeratuko dugu, naturaz gozatzeko gure burua gehiegi estutu gabe”. Eta halakoak esaten ditu Mañaneras por Navarra liburua idatzi duelako. Hor 30 ideia ematen ditu mendian goizpasa ederrak egiteko.

Mendi itzuli horiek Nafarroako mendigune nagusietan eta inguruetako ibarretan barrena abiatzen dira. Ibardinen hasita eta Belaguaraino, Pirinioetako lerro guztian dabil, eta Lapoblacionetik Kasedaraino, Nafarroako erdialdeko tontor eta haranak bisitatu ditu. Ibilbide bakoitzaren deskribapenaz gain, egileak jakingarriak, mapa, tracka eta argazkiak erantsi ditu, baita dagokion eskualdeko gairen bat edo beste, beti ere historiarekin, naturarekin, kulturarekin edo etnografiarekin lotuta.

Liburuko ibilbideak egitean, ehunka tontorrez gain, oihanak, haitzuloak, iturburuak, ur-jauziak, megalitoak, baskoien herriak, gazteluak eta are desertuak ere aurkituko ditugu. Nafarroa bertatik bertara ezagutzeko gonbit kitzikagarria dakar.

Iñaki Vigor urte luzez aritu da kazetari moduan eta mendi eta ondare gaietan aditua da, Sua Edizioak argitaletxearekin liburu bi gehiago ditu: Mañaneras. 50 excursiones de media jornada eta Travesía de los Mugarris. Del Bidasoa a Belagua.

“Mendia da askatasuna”, Thomas Huber eskalatzaile handiaren lekukotza

Thomas Huber mendizalearen bizitza lerro batekin irudika genezake, labar tentetik gora amildegiari erronka eginez abiatzen den lerro sinestezina. Gazte-gaztetatik eskalatzaile, munduko hormarik bertikalenak igo ditu, porrotak eta garaipenak kateatuz biografia harrigarria osatu arte. Bizipen guzti horiek kontatu ditu, zintzo demonio, Mendia da askatasuna. Bizitza bat muga-mugan liburuan.

Thomas Huber (1966) eskalatzaile eta alpinista amildegiaren ertz-ertzean bizi izan da hamarkadetan. Arrakasta itzelak lortu ditu lehenengo igoerak burutzen eta bide ikusgarriak irekitzen; porrotak ere, ez gutxi, eta aurrera egin izan du istripu larriak eta gaixotasuna bidean azaldu zaizkionean. Beti muga-mugan ibili izan da. Erorikoak akuilu bihurtu dituenez, lur jo duen bakoitzean altxatu egin da. Liburu honetan bere umezaroaz dihardu, Alpeen itzalpean, bere lehenengo ibileren oldarraz, mendiarekiko grinaz, anaitasunaz, ausardiaz eta zalantzaz. Gure garaiko alpinista famatuenetako baten bizipenak dira, askatasunari gorazarre hutsa.

Liburua Iñigo Lizarribarrek itzuli du eta Thomas Huberren bizitzaren lekukotasuna dakarten argazki sorta ederraz jantzita dator. Hemen azpian lagina utzi dugu, nahi baduzue kuku bat egin eskalatzaile handi honen bizitzan.

“Fauna gida”, Euskal Herriko natura ezagutzeko ezinbesteko lanabesa

Azal deigarri horren atzean lan mardula dakar Sua Edizioak-eko Guías Natura saileko ale berriak. Euskal Herriko Fauna Gida liburu mamitsua da oso, jakingarriz beteta eta zer pentsatua ematen duena. Harrituko gara gure natura eremuetako animalia sorta zabala ezagutzean, gure paisaiak nola sortu diren jakitean eta espezieen azken hamarkadetako joeren berri jasotzean. Egilea, Iker Elosegi, Euskal Herri osoari begira jarri da gure natura zertan den azaltzeko. Emaitza kitzikagarria da.

Liburu honen xedea gure herrian bizi diren animalia basatiekiko jakin-mina piztea da. Horretarako naturazale jarrera hartzea proposatzen du. Ikusi edo entzun baino gehiago, basapiztiei begiratzea eta aditzea da kontua, non eta nola bizi diren ulertzeko, haiekin partekatzen dugun planeta zati honetako ekosistemetan duten lekua ulertzeko. Orotara, 150etik gora animalia aipatzen baditu ere, liburua ez da espezie-katalogo bat. Animalia horien gaineko jakintza zabaltzera, beste espezie batzuk ezagutzeko gogoa piztera eta bizi garen ingurumena hobeki ulertzeko gakoak ematera dator.

Iker Elosegi (Baiona, 1965), biologia eta agronomia ikasketak egin zituen eta gaur egun Euskal Herriko Laborantza Ganbarako koordinatzailea da. LIburuan erakutsi duen bezala, gure herriko bazter guztietako natura ondo baino hobeto ezagutzen du eta etorkizunari begira jarraitu beharreko ildoei buruz ere gogoetak partekatu ditu. Hortaz, Euskal Herriko naturaz janzteko eta hausnartzeko lanabes bikaina da Elosegik ondu duen liburu hau.

Argazki andana bat lagun, liburua Guías Natura sailean argitaratu da. Aurretik bertan dira, euskaraz, Euskal Herriko Zuhaitzen Gida eta Euskal Herriko Hegaztien Gida. Fauna gidako lagin bat utzi dugu lerroon azpian, nahi baduzue ikusi.