Maravillas naturales de Navarra, un regalo para los sentidos

00_MARAVILLAS_NAVARRA(cubierta).indd

Un libro nacido para embrujar. Así es Maravillas Naturales de Navarra-Nafarroako Natur Mirariak, el volumen bilingüe (euskara y castellano) con fotografías y textos de Santi Yaniz que nos muestra las joyas naturales más fotogénicas del viejo reino pireinaico. Desde el desierto de las Bardenas hasta el río Biduze, desde los peñascos de Azuelo hasta el territorio alpino de Larra.

Porque, tal y como proclama el autor en la presentación, es la diversidad de paisajes la que hace única a Navarra, capaz de pasar en pocos kilómetros de llanuras ocres a ondulaciones verdes hasta escalar los más altos roquedos de blanca corona. Los 34 parajes elegidos justifican de sobra su condición de maravilla natural. Cualquier duda se disipa al contemplar las fotografías, fedatarias hasta el extremo de la belleza de cada lugar.

Desfilan por sus páginas ríos esquivos como el Larraun, valle olvidados como Aritzakun y Urritzate, reinos subterráneos como Ikaburua o Izturitze, esculturas pétreas como los monolitos de Mues… Y, por supuesto, todas las joyas más conocidas: selva de Irati, nacedero del Urederra, señorío de Bertiz, Belagua y Larra, desierto de las Bardenas, foz de Arbaiun …

Las fotografías van acompañadas de evocadores textos en euskara y castellano que nos transmiten el alma de cada espacio.

This slideshow requires JavaScript.

Nafarroako Natur Mirariak, gozamen hutsa

00_MARAVILLAS_NAVARRA(cubierta).indd

Sorginduko gaituen liburua da Nafarroako Natur Mirariak-Maravillas Naturales de Navarra, Sua Edizioak-ek egunotan argitaratu duen liburu elebidun zoragarria. Bertan bildu ditu, Santi Yanizen testuen eta argazkien bidez, Nafarroako natur ondareko alerik preziatuenak. Bardeetako lur elkorretatik hasi eta Biduze ibai emaritsuraino, eta Azueloko haitzetatik Larrako alpetar eremuraino.

Ozen eta argi esan du egileak berak liburuaren aitzinsolasean: Nafarroa paregabea da paisaia sorta itzelari esker. Kilometro gutxitan igarotzen da ordeka nabarretatik muino berdeetara eta bertatik zuriz janzten diren haitz garaietara. Libururako 34 paraje aukeratu dira, esaten dugunaren erakusgarri. Argazkiak ikusita zalantza guztiak uxatuko ditugu, leku guzti horien edertasuna barra-barra zabaltzen dute eta.

Liburuko orrialdeetan barrena Larraun bezalako ibai bihurriak agertuko zaizkigu, edo Aritzakun eta Urritzate bezalako ibar ahaztuak, Mueseko monolitoen gisako harrizko eskulturak… Eta, jakina, natur mirari ezagun guztiak: Iratiko oihana, Urederrako iturburua, Bertizko Jaurerria, Belagua eta Larra, Bardeetako basamortua, Arbaiungo Atea…

Argazkiekin batera eremu bakoitzeko arima zizelkatzen duten testuak idatzi ditu Santi Yanizek. Liburua ele bitan dator, euskaraz eta gaztelaniaz.

This slideshow requires JavaScript.

Sarrioak itzuli dira Iratiko ipar isurialdera

paulhermansGemse01

Sarrioak mendi garaietako haitzetan. Argazkia: CC BY Paul Hermans. 

Otsailean zazpi sarrio askatu zituzten Harsüdürrako mendietan, Iratiko Oihanaren ipar ekialdean, Zuberoa eta Nafarroa Behereko lurretan. Pirinioetako Parke Nazionaletik ekarri zituzten eta handik helduko dira beste batzuk ere, aurten hogei sarrio inguru horretan jare utzi arte. Helburua da inguru horretan sarrio multzo egonkorra sortzea, biodibertsitatea aberasteko, turistek gertutik ikusi ahal izatea eta, aurrerago, 70 aletik gora dagoenean, ehiza kontrolatua egitea.

Sarrioak PirinioetakoParke Nazionaleko Biarnoko ibarretatik datoz, zehazki esanda, Aspe eta Ossau ibarretatik, eta Altzai, Lakarri eta Mendibe udalerrietako eremuetan askatu dituzte, Nafarroa Beherea eta Zuberoa artean. Operazioa ehiztarien federazioak gauzatu du, Leader Pays Basque programaren finantzazioaz. Otsailean har bi eta bost eme askatu zituzten. Lepokoa eta GPS seinalea emititzen duen gailu bana jarri zieten.

Pirinioetan sarrioaren (rupicabra pyrenaica) mendebaldeko muga Belaguako goialdeetako haitzetan dago (Nafarroa). Espezie ezaugarri hori 1960ko hamarkadaren amaieran desagertu zen Zuberoa eta Nafarroa Behereko mendietatik, ehizaren ondorioz.