“Pueblos de Navarra con encanto”, Nafarroaren xarma

eh31_navarrapueblos

Xarma norberak sentitu behar du. Ez da unibertsala. Euskal Herria Liburuak bildumako ale berrirako –“Pueblos de Navarra con encanto”– herri ederren zerrenda egiterakoan baieztatu dugu. Hasieran, herri sorta handia atera zaigu, mota guztietako aleekin, hala lurraldez nola ezaugarriz. Denetarikoa, Nafarroa ere horrelakoa baita. Nafarroa, arragoa, idatzi eta kantatu zuen Xabier Letek, gogoan zituela, besteak beste, mortuak eta oihanak, mendi garaiak eta behealdeko ordokiak.

Liburuak mugatuta daudenez gero, guk 34 herri aukeratu ditugu. Baina, horien artean ere, denetarik dago. Ebro ibaia hurbiletik begiratzen dioten herriak eta Pirinioetako ibarretakoak, Urumea edo Leitzarango ibar lanbrotsuetan altxatzen direnak eta Aragoa ibaiaren ibilkera sosegatua zelatatzen dutenak. Xarma handikoak, Otsagabia edo Zugarramurdi kasu, betiko klasikoak (Izaba, Erriberri, Elizondo…), eta ale ttipi eta ezezagunak, Galipentzu, Torralba edo Arantza bezalakoak.

Horiek oro, xehetasun handiz deskribatuta datoz, argazki ederrez hornituta, aldean jakingarriak eta ibilbide proposamena dakartzatela. Herri berdeak, herri horiak eta herri zuriak. Guztiak, eder. Guztiak, gure esku.

This slideshow requires JavaScript.

“Guía de los pueblos amurallados”, gure iraganaldiko harrien xarma

13 AMURALLADOStxiki

Euskal Herria Liburuak bildumak izenburu berritzaileaz ekin dio 2016ari. Izan ere, “Guía de los pueblos amurallados” (herri harresidunen gidaliburua) liburuak ez dauka kasik aurrekaririk gurean. Gidaliburu horretan harresia gorde duten 28 herri bildu eta deskribatu dituzte. Gainera, antzinako zerketako atalen bat zutik duten beste 30en baten berri ere eman dute, laburrago.

Euskal Herrian ez dago mundu mailan ospetsuak diren Dubrovnik, Carcassone edo Avilaren parekorik. Baina badira gurean herri harresidun asko, zein bere ezaugarriekin: hiriburu handiak (Iruñea), herrixka gotorrak (Salinillas de Buradón, Torralba del Río), erromatar aroko harresiak (Erriberri), Erdi Arokoak (Agurain, Artaxoa) edo Vauban ingeniari ospetsuak diseinatutakoak (Baiona).

Gidaliburu honetan harresi bakoitzaren historia eta bilakaera jaso dute, baita gertakizun garrantzitsuenen edo harrigarrienen berri eman ere. Beste atal batean, zerkaren gaur egungo egoera zertan den azaldu eta bisitatzeko ibilbidea proposatu du. Gainera, harresia planoan kokatu eta argazkiak erantsi dituzte. Azkenik, hiztegi labur bat ere atxiki diote liburuari, arkitektura militarraren berben esanahia azaltzeko.

“Guía de los pueblos amurallados” liburuaren bidez hedabideetan gutxitan azaltzen diren herri txiki zoragarriak aurkituko ditugu, ezagutzen ditugun beste batzuk bestela ikusiko ditugu, gure iraganaldiko pasarte kitzikagarriekin minberatuko gara eta gure ondarearen harribitxietan barrena gozatuko dugu, antzina gerla tokiak izan zirenak gaur egun, kasu batzuetan behintzat, elkarbizitzarako eta aisialdirako eremu gustagarri eta baketsuak bilakatu baitira.

Liburuaren egilea Hektor Ortega da, Sua argitaletxeko editorea. Bidaia gidaliburuak eta “Euskal Herria. Historia, paisaia, kultura” liburua idatzi ditu, besteak beste. Historia gaiez sarri jardun du, hala argitalpen dibulgatiboetan nola espezializatuetan.

Pueblos con encanto, herri liluragarriak

PORTADA EH PUEBLOS ENCANTO1.indd

Euskal Herria Liburuak bildumak ‘Pueblos con encanto’ argitaratu berri du. Herririk politenak bisitatzeko gonbitea da, Kike Zinkunegiren eskutik. Liburuak 30 herrira eramango gaitu, zazpi herrialdeetan barrena, eta bisitaldi horietan bertatik bertara gozatuko dugu herri horien edertasunaz, ondareaz, kaleetako giroaz eta iraganaldi kitzikagarriaz.

Hasi Pirinioetako erraldoien gerizan eta itsasertzean amaitu, aukeratutako herri guztiek sorginduko dute bidaiaria. Muga-mugan dagoen Lanestosa, gerlari sena duen Uxue, portuak, direla itsasondokoak (Elantxobe, Pasaia), direla ibaietakoak (Bidaxune, Bastida) … Izen handiak ahaztu barik, jakina: Ainhoa, Otsagabia edo Guardia, kasu.

Proposamen bakoitzak ondoko osagai hauek ditu: bisitaz ahal denik eta gehien gozatzeko informazio guztia, gida praktiko bikaina eta aldirietatik egiteko moduko ibilbide gomendatua. Testuen alboan, herri guztietako argazkiak eta ibilbideetako mapak txertatu ditugu.

98-99

44-45