Euskal Herriko lautada xarmagarriak

eh18-llanurasazalatxiki

Gurea herri menditsua da, Bizkaiko Golkoaren ur harroen hegian datzan azal zimurtua. Gure tontorrik garaienak apalak dira, ez dira 2.500 metroak ukitzera iristen, baina, ostera, alderik alde zabaltzen den eremu malkartsuaz goza dezakegu. Hori horrela izanik ere, eskualde eta bailara askotan ordokiak, lautadak, estepak eta ibarretako behealde zoragarriak dira, ibilbide leun atseginak egiteko egoki-egokiak. Santi Yanizek ederrenak batu ditu “Llanuras, senderismo sin desinveles” liburuan, Euskal Herria Liburuak bildumako ale berrian alegia.

Haren eskutik joango gara ibarraz ibar leku liluragarrien bila, naturaz, zerumuga zabalez edo paisaia abegikorrez gozatzeko asmoz. Hasi Urbasa, Entzia, Gorobel edo Andiako larre arteko goi-ordeketatik eta buka Erriberako mortuetako estepa idorretan, goi mendietako zelai leunak (Belagua, Erraize…) edo Arabako Lautadako urmaelen inguruko ibilbideak ahaztu barik.

Orotara, 37 ibilbide ia maldarik ez duten beste horrenbeste lekutara. Goi mailako txango xendazaleak, kasik edonork egiteko modukoak. Euskal Herria Liburuak bilduman ohi den bezala, testuek zehatz deskribatzen dute ibilbidea, baita argazki zoragarriek haien edertasuna islatu ere. Gainera, fitxa bakoitzak mapa eta jakingarri teknikoak dakartza.

This slideshow requires JavaScript.

“Guía de los pueblos amurallados”, gure iraganaldiko harrien xarma

13 AMURALLADOStxiki

Euskal Herria Liburuak bildumak izenburu berritzaileaz ekin dio 2016ari. Izan ere, “Guía de los pueblos amurallados” (herri harresidunen gidaliburua) liburuak ez dauka kasik aurrekaririk gurean. Gidaliburu horretan harresia gorde duten 28 herri bildu eta deskribatu dituzte. Gainera, antzinako zerketako atalen bat zutik duten beste 30en baten berri ere eman dute, laburrago.

Euskal Herrian ez dago mundu mailan ospetsuak diren Dubrovnik, Carcassone edo Avilaren parekorik. Baina badira gurean herri harresidun asko, zein bere ezaugarriekin: hiriburu handiak (Iruñea), herrixka gotorrak (Salinillas de Buradón, Torralba del Río), erromatar aroko harresiak (Erriberri), Erdi Arokoak (Agurain, Artaxoa) edo Vauban ingeniari ospetsuak diseinatutakoak (Baiona).

Gidaliburu honetan harresi bakoitzaren historia eta bilakaera jaso dute, baita gertakizun garrantzitsuenen edo harrigarrienen berri eman ere. Beste atal batean, zerkaren gaur egungo egoera zertan den azaldu eta bisitatzeko ibilbidea proposatu du. Gainera, harresia planoan kokatu eta argazkiak erantsi dituzte. Azkenik, hiztegi labur bat ere atxiki diote liburuari, arkitektura militarraren berben esanahia azaltzeko.

“Guía de los pueblos amurallados” liburuaren bidez hedabideetan gutxitan azaltzen diren herri txiki zoragarriak aurkituko ditugu, ezagutzen ditugun beste batzuk bestela ikusiko ditugu, gure iraganaldiko pasarte kitzikagarriekin minberatuko gara eta gure ondarearen harribitxietan barrena gozatuko dugu, antzina gerla tokiak izan zirenak gaur egun, kasu batzuetan behintzat, elkarbizitzarako eta aisialdirako eremu gustagarri eta baketsuak bilakatu baitira.

Liburuaren egilea Hektor Ortega da, Sua argitaletxeko editorea. Bidaia gidaliburuak eta “Euskal Herria. Historia, paisaia, kultura” liburua idatzi ditu, besteak beste. Historia gaiez sarri jardun du, hala argitalpen dibulgatiboetan nola espezializatuetan.

Los ríos más bellos, euskal ibaiak inoiz baino ederrago

RIOS_CUBIERTA.inddAsteon kaleratu da “Los ríos más bellos y excursiones por sus riberas”, Euskal Herria Liburuak bildumako ale berria. Berria eta dotorea, hala edukiz nola itxuraz lan bikaina da eta. Alde batetik, ibaiak koloretako argazki panoramikoetan agertu ditu. Beste aldetik, ibai bakoitzak bere fitxa dakarrelako aldean, hamaika jakingarri eta ibaiertzetako txango baterako proposamenaz hornituta.

Argazkiak Koldo Badillori zor zaizkio. Naturan espezializatua, Euskal Herria goitik behera korritu du une egokia, bazter ederra, ibar sorginduak eta argiak uraren gainean noiz ehizatuko. Irudi horiek hiru orrialdeko argazki panoramiko zabalgarri gisa aurkeztu zaizkio irakurleari.

Denetara 32 ibai eta erreka aukeratu dira. Bakoitzak, esan bezala, fitxa bana dakar: azala, argazki panoramiko zabalgarria, ibaiaren nondik norakoak (datu ekologikoak, geografikoak, eremu babestuak, begiratzeko lekuak, ibilbide balizatuak…) eta ibarretatik egiteko txango proposamena. Izan ere, liburu eder baina erabilgarria dugu hau, ibaiak jakitera emateko eta bertara joateko tentazioa sortzeko pentsatua.

Esan beharrik ez, Euskal Herriko ibai nagusiak liburuan daude, hsi Aturritik eta Ebroraino. Arga, Ega, Irati, Nerbioi eta Bidasoa, adibidez, liburuan aurkituko dituzue, baina baita eskualde mailako ardatzak direnak (Urola, Baia, Ezka, Oka…) eta mendi erreka apalak ere (Olazar, Txangoa, Urbeltza…).

Behean, Irati ibaiari dagokion fitxa jarri dugu. Bertan daude azala, argazki panoramikoa, fitxa eta txango proposamena.

ibaiakCompleto.inddibaiakCompleto.inddibaiakCompleto.indd