Burgosko iparraldeko altxorrak, denon eskura

cubierta_SEND_BUR.indd

Sua argitaletxeak 40 rutas senderistas por las Merindades de Burgos liburua kaleratu berri du. Bertan, Burgosko iparraldeko natura eta kultura arloko altxorrak ezagutzeko parada emango diguten ibilbide labur zoragarriak aurkituko ditugu. Bideok aukeratzea, deskribatzea eta argazki ederretan betikotzea eskualdea zehatz-mehatz ezagutzen duen Pablo Moreno Moralesek egin du.

Burgosko Merindades bailara historikoa Bizkaia bezain handia da zabaleraz baina oso populazio txikia dauka. Mendebaldean, Kantabriako mugan, Alfoz de Santa Gadea dago eta bertatik Bizkaia eta Arabaraino dator, Mena, Losa eta Tobalina ibarrak Gaubea, Aiara eta Enkarterrien auzoak dira eta. Ebro ibaiak erditik ebakitzendu eta eskualdean zazpi eremu natural eder eta eskutada bat monumentu-multzo ikusgarri gorde ditu. Ojo Guareñan hasi eta Puentedey ederreraino, Ebroko haitzartea, Erdi Arotik atera berria dirudien Frías harrigarria, Montes Obarenes-San Zadornil parke naturala, ur-jauzi liluragarriak eta pagadi amaigabeak kateatzen dira 40 ibilbide aukeratu hauetan.

Xendazaletasunaren atalean sartzen dira txango hauek. Alegia, aldatsak ez dira handiak eta ibilbideak ez dira inoiz lau ordutik gorago joaten. Gainera, beti ibiliko gara bide seinaleztatuetan barrena, gehien-gehienetan Ibilbide Laburretan (PR) eta gainerakoetan Ibilbide Luzeetako (GR) zati batzuetan.

This slideshow requires JavaScript.

Txango bakoitzarekin batera, ibilbidea zehatz-mehatz azaltzen duen testua, jakingarri teknikoak, inguruetan bisita bat egiteko proposamena, jakingarri interesgarri bat, ibilbidearen mapa eta argazki zoragarriak aurkeztu ditu liburuak. Alegia, eskualde harrigarri horrekin gozatzeko behar dugun guztia.

Pablo Morenok biziki maite ditu argazkilaritza eta natura. Arlo horietan lan batzuk plazaratu ditu. Hauxe da Sua Edizioak-ekin argitaratu duen lehenengo liburua.

SenderismoBurgos.indd

Txangoak trikuharri, iruinarri eta harrespiletara

eh-19-megalitosGure mendietako lepo eta harrateetan zazpi eder daude. Gehienak, edertasun naturalak dira, alegia, natura bere ederrean, paisaiaren zoragarria; baina badira beste anitz pertsonei zor zaizkienak, kulturari lotutakoak, historiaren lekukoak, etnografikoak. Hain da horrela ezen Euskal Herriko mendiak aire libreko museo erraldoi gisa ikustea ere badagoen, prehistoriako milaka monumenturen gordailu. Ikusgarrienak Euskal Herria Liburuak bildumako ale berrian ageri dira: “Dólmenes, crómlech y menhires”, Alberto Murorena.

Liburuak monumentu megalitikoetaraino eramango gaituzten 34 txango dakartza. Zazpi herrialdeetan barrena ibiliko gara, Arabako Errioxatik edo Artaxoatik Belagua edo Behorlegiraino. Jakina, zerrendan megalitorik esanguratsuenak ageri dira: Chabola de la Hechicera edo Sorginetxe bezalako trikuharri dotoreak, Oianlekuko mairubaratzak, Ilarritako nekropoli itzela eta bost metro altu den Kurutzeganeko iruinarria. Baina, horiez gain, gutxi batzuek besterik ezagutzen ez dituztenak ere bildu ditu liburuak: Kuartango ibarreko trikuharriak, Busturiko iruinarri pertsona formakoa, Longarreko hipogeoa (Viana).

Monumentu horien bila Alberto Muroren eskutik joango gara. Argazkilaria, kazetaria eta gidaria, Euskal Herria goitik behera eta alderik alde ibilitakoa da. Liburuko irudi ederrek monumentu horiek bertatik bertara ikusteko grina piztuko digute. Are gehiago jakinda leku horiek askotan paraje kitzikagarriak direla. Bertaraino iristen lagunduko digute liburuko testuek, mapek eta fitxa teknikoek. Ez dago galtzerik.

This slideshow requires JavaScript.

Euskal Herriko loreen gidaliburua, kalean

flores_guiamtdotxikiGeografia txikia izan arren, Euskal Herriak ekosistema sorta oparoa daukanez, biologia aldetik ere eremu joria da. Europan ezagutzen diren lore eta landare espezieen %20 gure herrialdeetako bazterren batean hazten da.

“Guía de flores de Euskal Herria” gidaliburu honek ehun espezie botaniko jaso ditu, hala berezkoak nola kanpotik ekarritakoak. Identifikazioa errazteko asmoz, fitxa bakoitzak deskribapena dakar (ezaugarriak, bizilekuak, loratze aroa…) alboan lore bakoitzaren argazkia duela. Gainera, espezie bakoitzak herrian daukan hedadura mapan islatu du eta landareei eman ahal zaizkien erabilerak ere atal batean bildu.

Irudiak eta testuak Joana Garcíak osatu ditu. Elikaduran eta naturan aditua, mendizalea eta argazkilaria da Joana Garcia, baita naturopata ere. Suarekin beste liburu bat argitaratu du, 2016an, Antxon Burciorekin elkarlanean eginda: “Nutrición, seguridad y salud en la montaña”.

“Guía de flores de Euskal Herria” Natura gidaliburu bildumaren baitan kaleratu du Suak. Orain arte atal horretan beste gidaliburu bi plazaratu ditu: “Hegaztien gida” eta “Zuhaitzen gida”, biak Euskal Herrikoak.

This slideshow requires JavaScript.