“Rutas por calzadas”, bide zahar zoragarri horiek

EH21_calzadasazalalbotikGure herria alderdi guztietatik begiratuta agertzeko eta, bereziki, gutxien ezagutzen ditugun ondare atalak agerian jartzeko borondateari eusten, Euskal Herria Liburuak bildumako maiatzeko aleak txango eta mendi-igoera sorta berritzailea dakar aldean. Liburua “Rutas por calzadas y caminos históricos” da, Santi Yaniz adituak eginda, eta oraindik ere, zatika izan arren, badiren bide zahar eta galtzadak jarri ditu protagonista.

Liburuan 28 galtzada bildu ditu egileak Bizkaia, Gipuzkoa, Nafarroa, Lapurdi eta Araban. Erromatar arokoak batzuk, Erdi Arokoak besteak, Aro Modernokoak berrienak. Horietan barrena 30etik gora ibilbide proposatu ditu Yanizek, kasu batzuetan galtzada beraren zati desberdinak ezagutu ahal izateko.

Horrela, behialako bideetatik igoko ditugu mendiak, harlauza higatuak zapalduz zeharkatuko ditugu haitzarteak eta zabaletatik tipi-tapa ibiliko gara. Edertasun handiko eta kultur balio ikaragarriko parajetan barrena eramango gaituzte eta, batez ere, Euskal Herriko leku “berriak” ezagutuko ditugu edo, lehenago egonda bagaude, beste begi batzuekin ikusiko ditugu.

Santi Yaniz Euskal Herria goitik behera ibilita dago eta ondo baino hobeto ezagutzen ditu hango eta hemengo bazterrak. Argazkilaria eta kazetaria, zazpi liburu argitaratu du Suarekin, tartean Euskal Herria Liburuak bildumako batzuk. Denei harrera beroa egin diete mendizaleek. “Rutas por calzadas” honetan bidarri zahar horiek banan-bana deskribatu ditu eta, jarraian, ibilbidea proposatu. Txango bakoitzak aldean dakartza fitxa teknikoa, mapa eta, jakina, Yanizen argazki zoragarriak. Euskal Herria Liburuak bilduman lehenengoz, dronetatik ateratako argazki zenitalak ageri dira liburu honetan.

This slideshow requires JavaScript.

 

Bardeak, Val d’Aran eta Aragoi ibarreko mapa berriak kaleratu ditu Suak

MP BARDENAS.indd

Mapas Pirenaicos bildumak sona handia lortu du honez gero mendizaleen artean. Oraingoan hiru izenburu berri dakartza, horietako bat Bardeak (Nafarroa) eta gainerako biak Pirinio aldekoak: Val d’Aran (Lleida) eta Valle de Aragón-Canfranc (Huesca).

Bardeetako mapa bikoitza da, eremu osoa bildu ahal izateko. Hortaz, maparen alde batean Bardea Zuria dago eta bestean Bardea Beltza. Bilduma honek ohi duen bezala, 1:25.000 eskala erabili da eta, hortaz, kalitate handiko kartografia izateaz gain, txangozalearentzat oso erabilgarria da. Beti bezala, Miguel Angulo adituak egin ditu mapok.

Hala Bardeetako mapak nola Val d’Aran eta Valle de Aragón-Canfrancekoek ibilbide seinaleztatu guztiak bildu dituzte, izan oinezkoentzat edo bttn dabiltzanentzat. Gainera, kartografian ageri gira Gorka Lopez mendizale adituak diseinatutako hamabost txangoak (paseoak eta igoerak). Ibilbide horiek xehetasunez deskribatu ditu maparekin batera banatutako liburuxkan. Zalantza barik, modu zoragarria eskaintzen dute natur eremu horietan barrena ibiliz gozatzeko eta ezagutzeko. Ez dezagun ahaztu balio handiko parajeak direla. Bardeak, esate baterako, parke natural izendatu zituen Nafarroako Gobernuak eta biosferako erreserba Unescok.

 

“Grandes puertos de los Pirineos”, txirrindularitza zaleentzako harribitxia

PUERTOSonline

Txirrindularitza maite duten guztien poza izango den “Grandes puertos de los Pirineos” salgai dago. Liburuak Pirinioetako 33 mendaterik ezaugarrienak deskribatu eta aztertu ditu, Franziako Tourrean urratu duten legenda gogoan duela.

Harrate bakoitzak atal bi dauzka. Lehenengoan ziklismoarekin lotutako historia jorratu du, kontakizun egiazko bezain kitzikagarriz ongi hornituta. Bigarren atalak, berriz, mendaterako igoera deskribatuko du, zailtasuna, zati bakoitzeko nondik norakoak eta beste jakingarri asko jasoz. Kalitate handiko argazkiak dakartza, fitxa teknikoa, mapa, daturik garrantzitsuenak eta igoerako profil altimetrikoa. Azken horretan desnibelaren portzentajeak islatu ditu eta, gainera, ahalegina, potentzia, denbora eta abiadura kalkulatu ditu.

Liburuko 33 harrateetatik 2 Euskal Herrian daude: Bagargi eta Larraine (Zuberoa). Gainerakoetan, oso nabarmenak dira Tourrean itzal handia lortu dutenak: Marie Blanque, Aubisque, Luz Ardiden, Tourmalet, Superbagnères… Mendate batzuetan igoerak isurialde bitik planteatu ditu egileak. Liburuak 324 orrialde dauzka, denak koloretan eta azal lodia dakar. Aitzinsolasa Miguel Indurainek sinatu du.

Liburuaren egileak, Antonio Toralek (Jumilla, Espainia, 1980), txirrindularitza eta, oro har, kirola maite du. Liburu hau egiteko igoera guztiak egin ditu, behin baino gehiagotan. Gainera, ahalegina eta potentzia neurtzeko sistema bat sortu du.