“Parque natural de Aizkorri-Aratz”, natura-eremu paregaberako gidaliburua

Euskal Herria bildumako liburu berriak, “Parque natural de Aizkorri-Aratz” izenekoak alegia, 20.000 hektarea zabal den eremu paregabean murgildu nahi gaitu. Izan ere, Aizkorri-Aratzeko parke naturala sei mendilerroz eta zazpi paisaia ederrez osatuta dago: Aketegi eta Andartoren gisako tontor lerdenen itzalpean Urbia edo Degurixa bezalako larre karstikoak babesten dira; Altzaniako mendietan pagadi amaigabeak zabaltzen dira, hegoaldeko isurialdean Lezekoa bezalako arroilak ageri diren bitartean. Gaztelu bihurtutako gailurrak ere ez dira falta, Marutegi edo Atxorrotx kasu, eta lurpeko unibertsoak Arrikrutz gisako harribitxi joriak erakutsi dizkigu. Ezin ahaztu, gainera, badela Aitzulo, Arantzazu edo San Adrian bezalako leku sorgindurik ere.

Jon Iraola mendizaleak Aizkorri-Aratzeko parke naturalean barrena egiteko 30 ibilbide bildu ditu liburu honetan. Hara eta hona ibiliko gara, gailurren bila, oihan zabaletan zehar eta erreka jauzkarien albotik, beti leku ederren bila. Alegia, natura-eremu paregabea bertatik bertara ezagutuko dugu.

“Guía de los montes de Navarra”, toda la montaña en un solo libro

Hay quien la llama la biblia de la montaña navarra, y no le falta razón. La “Guía de los montes de Navarra” (Sua Edizioak, 2019), en su cuarta edición, reúne en un solo volumen 231 ascensiones a 522 cimas. Solo ese dato nos da una idea de la enorme tarea que tomó sobre sus hombros su autor, el conocido montañero Juan Mari Feliu, cuando acometió la revisión, corrección y ampliación de las ediciones anteriores y ascendió una a una a todas las cumbres que aparecen en el libro.

La amplia geografía de Navarra ofrece todo tipo de montañas, desde las subalpinas presididas por Hiru Erregeen Mahaia hasta los oteros solitarios de las Bardenas, pasando por picos esbeltos como Higa o Beriain, mitos como Orhi y modestos cordales como los que arrugan la vertiente atlántica. Algunas ascensiones no pasan de una sencilla mañanera. Otras, por el contrario, nos exigirán gran esfuerzo y quizás una jornada completa.

Todas ellas, incluidas las 215 recogidas en el catálogo de cimas de Euskal Herria, aparecen en el libro perfectamente ubicadas y descritas, acompañadas de un pequeño mapa y, a menudo, de fotografías. Bajo estas líneas os dejamos la lista completa de ascensiones y cumbres y una pequeña muestra de las que se incluyen en el valle de Baztan. Ondo ibili!

“Guía de los montes de Navarra”, Nafarroako mendi guztiak liburu batean

Nafarroako mendien biblia esaten diote, eta badute horretarako arrazoi sendorik. “Guía de los montes de Navarra” (Sua Edizioak, 2019) liburu mamitsuaren laugarren edizioak 231 igoera eta 522 gailur bildu ditu bere orrialdeetan. Kopuru ikaragarria, egileak, Juan Mari Feliu mendizale adituak alegia, bere gain hartu duen lanaren neurria ematen diguna. Aurreko edizioa ikuskatu, zuzendu eta handitu zuen eta horretarako liburuan ageri diren tontor guztietara igo zen.

Nafarroak, bere zabalean, mota guztietako mendiak eskaintzen ditu, hasi Hiru Erregeen Mahai sabai subalpetarretik eta buka Bardeetako muino bakartietan, Higa edo Beriain gisako mendi lerdenak, Orhi bezalako mitoak eta isurialde atlantikoa zimurtzen duten mendilerro apalak ahantzi gabe. Igoera batzuk goizpasa atseginean geldituko dira; beste batzuk, berriz, egun osoa eta ahalegin handia eskatuko digute.

Guzti-guztiak, tartean direla Euskal Herriko Mendien Katalogoko Nafarroako 215 gailurrak, liburu honetan ageri dira, nola igo egoki azalduta. Aldean mapa txiki bat eta, sarritan, argazkia edukiko dute. Lerroon azpiko estekan mendi guztien zerrenda eta Baztan aldeko igoera sorta bat utzi dizuegu. Ondo ibili!