“Parque natural de Urkiola”, eremu natural ederrerako gida bikaina

Euskal Herria Liburuak bildumako ale berria, Alberto Muroren Parque natural de Urkiola alegia, natura-eremu jori hori ezagutzeko, gozatzeko eta zaintzen laguntzeko gida bikaina da. Paisaia basati horretan haitzak, zelaiak, basoak eta baserriak anabasa ederrean ageri dira. Liburu honek babestutako eremu guztia aurkezten digu, bere balio nagusiak zerrendatzen ditu eta, gainera, parke naturaletik eta inguruetatik hogeita zortzi ibilbide proposatzen ditu.

Ezin bestela izan, gidaliburu mendizalea da hau, oso. Hasteko eta bat, Anbotora igotzeko bide sorta polita eskaintzen du. Anbotoko itzala luzea da Euskal Herriko bailara askotan, mendi ezaugarri eta ikusgarria. Beste txango batzuk Aramotz mendilerro bakartian murgildu dira, edo galtzada zaharretatik abiatu dira, pagadi sarrietan barneratzen dira -Oleta aldean, adibidez-, Baltzola bezalako leku sorginduetara iritsi dira eta, jakina, ikuspegi zabalak eskaintzen dituzten mendi tontorretaraino igo dira, Oriol, Untzillatx, Mugarra edo Saibi kasu.

Alberto Muroren liburuetan gertatu ohi den bezala, bolumen honetako orrialdeak pasatu ahala plazer handia hartuko dugu argazki ederrei esker. Izan ere, kazetari trebea ez ezik, argazkilari aditua da Muro eta bere lan guztietan argi erakusten du. Honetan ere bai. Labur esanda, natura-eremu paregabean ibiltzeko gida bikaina.

“Excursiones por riberas de ríos”, ibaiertzetik ibiltzearen plazera

Uraren gargarak gidatzen ditu gure urratsak. Haltzen eta makalen itzalpean gabiltza ibaiertzetik. Hemen, ur-lasterrak; han, berriz, osina; bien artean, beharbada, urbitartea, edo agian presa bat. Hurrengo meandroak zer erakutsiko goaz bidean aurrera. Segurutik, laster aurkituko dugu atsedena hartzeko moduko leku egoki-egokia, non paisaiaz gozatuko garen, txorien txilioak eta ur-jarioaren berbaroa entzuten ditugun bitartean. Horrelako planak proposatzen ditu Excursiones por riberas de ríos, liburuak. Bertan Javi Pascual Otalorak ibai ondotik egiteko hogeita hiru ibilbide zoragarri bildu ditu.

Euskal Herria goitik behera ibiltzeko planak dira. Bosna Araban (Nerbioi, Ebro, Purón, Ihuda et Ega ibaiak), Bizkaian (Goiolako, Barbadun, Butroe, Lea eta Urkiolaerreka), Gipuzkoan (Altxerri, Deba, Arantzazu, Epele eta Leitzaran) eta Nafarroan (Urbeltza, Arga, Larraun, Aragón eta Irantzu) eta hiru Ipar Euskal Herrian (Biduze, Errobi eta Arhan-Aturri). Beheko irudian ibilbide guztiak ageri dira, hala zerrendan nola mapan kokatuta.

Era guztietarako txangoak dira, izan mendi-erreka apalen eskutik, izan Euskal Herriko ibai handienen ertzetik. Bidean baso ezinederragoak aurkituko ditugu, burdinola biziberrituak, gaztelu harrigarriak, errotak, Erdi Aroko zubiak, haitzarteak, ur-jauziak, padurak, zirga-bideak, erreka oldarkorrak eta ibai itxuraz otzanak… Ideia itzelak Euskal Herria goitik behera ibiltzeko ibai ederrenen altzotik. Liburua nolakoa den jakin nahi duzuenentzat, beheko estekan aurkibidea eta liburuko erakusgarri txiki bat utzi dugu. Ondo ibili!

“Excursiones por riberas de ríos”, ibai ondoko bideen xarma

Batzuetan haserre eta oldarkor agertzen badira ere, ibaiak eta errekak edertasunen gordailu izaten dira. Haien ibarretan zuhaitz eta landare asko hazten dira. Animalia sorta luze bat babesten da haien abaroan. Lehengo bizimoduek ere lorratzez zipriztindu dituzte hango eta hemengo uhaldeak. Eta, jakina, ezin aipatu gabe utzi uraren jario etengabe eta liluragarria. Osagai horiekin paisaia gogoangarriak eratzen dituzte eta, gainera, bertatik ibiltzea gehienetan erraza eta atsegina izaten da. Zer gehiago eska genezake? Bada liburu eder batean ibilbide mordoa bilduta jasotzea. Eta horixe da Excursiones por riberas de ríos liburu berriak dakarkiguna.

Orotara 23 ibilbide dira, Euskal Herriko ibaiertzei estu lotuta, inguruan ditugula hala ibai handienak (Ebro, Aturri, Arga, Aragon…) nola ur xirripa apalak (Epele, Altxerri..). Guztietan aurkituko ditugu leku paregabeak eta guztiak izango dira desberdin. Iratiko Oihanetik Nerbioiraino eta Galdamestik Bidaxuneraino, ibaiak bidaide hartuta txango zoragarriak egitera eramango gaitu liburu honek.

Javi Pascual Otalorak idatzi du liburua. Hogeita bost urtez Sua Edizioak argitaletxeko zuzendaria izan eta gero, erretiroa hartu ostean Euskal Herria bilduman hasi da liburuak plazaratzen. Aurretik bi kaleratu ditu: Pueblos de Bizkaia con encanto (2019) eta Pueblos de Araba con encanto (2020).