Mende eta erdia joan da norbaitek burutazio xelebrea eduki zuenetik. Orduan egin eta argitaratu baitzuen Bizkaiko herrien gidaliburua Juan Bautista Eustakio Delmas inprimatzaileak. Berak ondutako “Guía histórico-descriptiva del viajero del Señorío de Vizcaya” 1864an atera zen salgai. Gida goiztar hartan Bizkaiko herri guztiak deskribatu zituen eta bertara joan nahi zutenentzako aholkuak jaso zituen.
“Pueblos de Bizkaia con encanto” bidaia-liburuen tradizio horretan txertaturik sortu da. Izan ere, Bizkaiko 25 herriren edertasunak zehatz-mehatz islatzeaz gain, haietako bakoitzaren nortasunaren gakoak eman ditu. Eta, zer esanik ez, herri horietan eta inguruetan gozatzeko moduko ibilbideak proposatu ditu.
Gidaliburuko herrietako asko bizkaitarren eta itsasoaren arteko harreman estuaren ondorioz sortu ziren. Ontziak babesteko moduko kostaldeko zoko-moko guztiak, baita zeregin hori ozta-ozta bete dutenak ere, portu bihurtu zituzten eta lekuan lekuko kaien ondoan herri arrantzaleak jaio ziren. Beste herri batzuk Behe Erdi Aroko hiribilduak dira, merkataritzari begira sortuak eta kalea izateko eratuak. Ez dira falta baserriz, errotaz eta olaz zipriztindutako ibar berdeak. Eta, gainera, liburuak gorde ditu meatzarien herriak, Gaztelako mugako hiri aduanadunak, eta hiribildu izatera heldu ez ziren herriguneak.
Zerrenda horretako guztiak naturari eta mendez mende eta belaunez belaun jarraipena eman dioten gizon-emakumeei zor dizkiegu. Denek egiten dute Bizkaia eder.
Liburuko 25 herriotan Javi Pascual ibili zaigu gidari. Ondo baino hobeto ezagutzen du Bizkaia, bazter guztietan barrena sarritan ibilita dago eta. Gainera, herrialdea aldatzen ikusi du azken 30 urtez Sua Edizioak argitaletxeko zuzendari aritu izanak eskaini dion begiraleku paregabetik. Bere ahaleginari esker, liburu eder honek orain dela 150 urte Delmasek ireki zuen bidetik eramango gaitu.
Euskal Herria liburuak 