“Mañaneras”, mendian goizpasa egiteko plan itzelak

ATP_MAÑANERAS

Liburu hau, “Mañaneras, 50 excursiones de media jornada” alegia, mendian estutasun handirik gabe baina ahal denik eta gehien gozatuz ibiltzen direnentzat egin dugu. Mendizale horiei ez zaie azaldu behar mendian goizpasa egitea zer den. Badakite ez dutela egunsentiarekin jagi beharko, ogitartekoa eta kantinplora nahikoa direla xahututako indarrak berritzeko eta, hiru-lau ordu geroago berriro autoan egongo direla, etxera edo inguruetako jatetxe on batera bazkaltzera joateko prest.

Egileak, Iñaki Vigor eta Karlos Sanz alegia, Euskal Herri osoan barrena ibili dira 50 mendi-txango aukeratu arte. Bardeetako Cabezo del Frailetik Karrantzako Raneroraino eta Valderejoko natura-parkeko Recuenco menditik Zuberoako Pista ur-jauziraino.

Esan legez, 50 dira liburuko igoerak eta ibilbideak. Horien bidez gozatuko gara mendi paisaia zirraragarriekin, eskualde eta jende asko ezagutuko dugu eta, batez ere, harri eta zur geldituko gara gure herriak, Euskal Herriak, bere txikian, gordetzen duen aniztasun txundigarriaz.

Oharra: liburu honetako edukiak Euskal Herria aldizkariak 2013an argitaratutako  zenbaki berezian (“50 mañaneras. Excursiones de media jornada”) agertu ziren. Liburu berrirako egileek ibilbideak gainbegiratu eta egunean jarri dituzte.

 

This slideshow requires JavaScript.

 

Handiago eta egunean jarrita dator Nafarroako Mendi Gida klasikoa

GM NAFARROA_2019_azala

Badira liburu batzuk gure apalategian leku nabarmena merezi dutenak, egileei eskatu dioten ahaleginaren handiagatik, egin duten ekarpenagatik eta irakurleek egin dieten harreraren beroagatik. Horietako batzuk klasiko izatera iristen dira. Horietakoa da, zalantzarik gabe, Juan Mari Feliuren “Guía de Montes de Navarra” liburua. Egunotan liburu-dendetara itzuli da, handiago, goitik behera zuzenduta eta egunean jarrita. Nafarroako mendi guztiak, gure esku.

Azken hilabeteotan egilea berriro igo da gidaliburuko mendi guztietara. Ibilbideen egoera aztertu du eta aukera berriak jorratu ditu. Bide eta are tontor batzuk baztertu egin ditu, egoera txarrean daudelako, eta beste batzuk erantsi ditu, interesgarriak direlakoan.

Ahalegin itzela eskatu dio baina azken emaitza ikusgarria da. Orotara, liburu honek 231 igoera bildu ditu. Igo 522 gailurretara igotzen da, aurreko edizioetan baino 35 gehiago. Horien artean dira Euskal Herriko Mendien Katalogoko Nafarroako 215 tontorrak.

Juan Mari Feliu mendizale aditu eta ezaguna da eta lan handia eginda dago mendizaletasuna zabaltzen. Liburu honetan igoeren nondik norakoak jaso ditu eta, gainera, jakingarri teknikoak, ibilbideetako mapak eta, kasu askotan, tontorretako argazkiak.

This slideshow requires JavaScript.

“Excursiones a castros”, historia isileko tontorrak

EH23 CASTROS_MTDOazalIraganaldiak agerian ikusten den baino aztarna sakoanagoa laga du gure paisaian. Egia da gaur egungo produkzio sistemak inposatu digun lur azalaren okupazioak erabateko aldaketa eragin duela, askotan atzera bueltarik gabe. Baina oraindik bada, esate baterako, gure mendietako lehenengo bizilagunen lorratz ugari. Horietako batzuen berezitasuna da tontorretan daudela, goiengo erpinean irmo atxikita. Beharbada aztarna horien gainetik igaro gara, tipi-tapa, mendi buelta eginez, eta ohartu ere ez gara egin. Prehistoriako kastroak dira horiek, antzinako irun edo gaztelu-zaharrak, Burdin Aroan eraikitako herri harresituak. Eurak dira, hain zuzen, Santiago Yanizen “Excursiones a castros, fortificaciones y recintos de guerra” liburu berriko protagonistak.

Orotara 40 txango atondu dizkigu Yanizek, Euskal Herri osoan zehar banatutako 40 mendira. Ibilbide gehienetan mendi tontorrean daukagu zain duela 2.500 urte baino gehiago eraikitako eremu gotorra, Beste kasu batzuetan harresiak berriagoak dira, baina beti mendi, hegi eta muino estrategikoetan altxatuta.

Txango bakoitzak ibibidearen deskribapena, mapa, datu praktikoak eta historiari dagozkion jakingarriak bildu ditu. Gainera, Santiago Yanizen argazkiek, gotorlekuen gaineko informazioa ez ezik, sekula ikusi gabeko ikuspegiak eskaintzen dizkigute, euretarik asko dronen bidez eginda daude eta.

Laburbilduz, Euskal Herria saileko liburu berri honek plazer bikoitza dakarkigu: etxean lasai-lasai irakurri lehenengo eta kultura eta natura uztartuz mendira jo gero. Ondo ibili!

This slideshow requires JavaScript.