“Ibilbide geologikoak”, gure paisaiarik ederrenak ikusteko beste modu bat

LIburu berria dakar Euskal Herria bildumak. Berria, ezberdina, harrigarria… batez ere harrigarria, aho bete hortzekin utziko gaituelako eta harriak direlako protagonista nagusiak. Harriak, haitzak, buztinak… gure paisaiak osatzen dituzten lehengaiak begien aurrean azalduko zaizkigu, gure mundua nola sortu zen argitara ateratzeko. Ibilbide geologikoak. Paisaia nola irakurri liburuak modu errazean gidatuko gaitu gure mendi, ibar eta kostaldean barrena, ikusten dugun edertasuna uler dezagun.

Itsaslabarretatik bi mila metroko mendietara oso kilometro gutxiko aldea dago Euskal Herrian. Bitarte estu horretan mota guztietako paisaiak topatuko ditugu: oihanak, ibarrak, haitzak, basamortuak, tontor segailak… ederrak guztiak. Liburu honek paisaia horiekin gozatzeko beste bide bat eskaintzen digu, irakurketa geologikoa eginez zer ikusten ari garen azaltzen baitigu, modu erraz eta praktikoan. Horrela jakingo dugu nola sortu ziren liluratu gaituzten gailurrak, haranak, ibaiak eta basoak. Eta begiak zabalduko zaizkigu.

Orotara, hamazazpi ibilbide dakartza liburuak. Proposamen bakoitzak, lehenengo-lehenengo, nondik norakoak azaltzen ditu, abiapuntutik helmugara eta itzulera nola egin. Baina, geroago, ibilbidean geldialdi geologikoak non egin eta zer ikusiko dugun xehe-xehe azaltzen digu. Gure planetaren historia harrigarria eta paisaia aldaketa txundigarriak bertatik bertara ikusiko ditugu. Lekuak zehatz topa ditzagun, azalpenez gain, GPS koordenadak ere eskaintzen ditu liburuak, QR bidez. Ez dago galtzerik!

Liburua Arturo Apraiz geologoak egin du. Eskarmentu handia dauka geologia gizarteratzen, hala unibertsitateko irakasle gisa nola ibilbide geologikoak gidatzen eta antolatzen. Esaten dugunaren erakusgarri, lerroon azpian, liburuaren lagin bat utzi dugu. Gozatu!

Los secretos de “Senderos clandestinos”

El libro Senderos clandestinos, de Ricardo Hernani y Jose María Torre, nos desvela una veintena larga de rutas empleadas en actividades fuera de la ley a lo largo de nuestra historia. Por este motivo, el libro resulta especialmente atractivo, ya que combina episodios a menudo poco conocidos de nuestra historia con recorridos por espacios naturales aún hoy apenas frecuentados por visitantes y montañeros.

De esta manera, por el libro desfilan algunas de las rutas de evasión utilizadas durante la Segunda Guerra Mundial por la red Comète, especializada en evacuar pilotos aliados derribados. Los autores recogen pasos de muga ubicados en la zona de Urruña-Bera-Endarlatsa (el más clásico), Dantxarinea, Ezpeleta, Aritzakun y Urritzate. También figura otra red de evasión, organizada por la Resistencia belga en la Selva de Irati, desde Mendibe hacia Orbaizeta. Y, por supuesto, pasos épicos como los realizados por el cordal de Orhi o el entorno de la garganta suletina de Kakueta.

Además de las redes de la Resistencia antinazi, el libro recoge la ruta seguida por los fugados del fuerte de Ezkaba en la mítíca, por masiva, evasión de 1938, además de una amplia gama de pasos empleados en el contrabando de géneros y personas a lo largo de los siglos XIX y XX: Etxalar, Baztan, Aldude, Uztarroze, Larraine… Y, fuera ya de la cordillera pirenaica, los autores han incluido rutas pisadas por contrabandistas en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa.

En definitiva, se trata de un libro muy documentado, ideal para disfrutar con la lectura de capítulos tan apasionantes como poco conocidos de nuestra historia y para realizar planes montañeros de gran nivel por espacios naturales privilegiados y poco frecuentados. ¡Qué más se puede pedir!

“Senderos clandestinos”, isilpekoak argitara dakartzan liburua

Ricardo Hernani eta Jose María Torre mendizaleek ondu dute Senderos clandestinos liburua. Eta a zer liburua! Ez dituzte ba legez kanpoko jardueretan erabilitako hogeitaka ibilbide bildu! Horregatik, liburu kitzikagarria da, gure historiako pasarte ezezagun asko argitara ekartzeaz gain, gaur egun jende gutxi edo bat ere dabilen natura-eremu ederretan barrena mendi-ibilera ederrak proposatu dituelako.

Liburuan, esate baterako, Comète sareak Bigarren Mundu Gerran erabilitako ihesbideetako batzuk jaso dituzte. Sareak batez ere hegazkin eraitsietako pilotuak atera zituen nazien mendeko eremuetatik. Liburuan Urruña-Bera-Endarlatsa bide nagusiaz gain, sareak ibilitako beste batzuk islatu dituzte, Dantxarinea, Ezpeleta, Aritzakun eta Urritzatetik. Belgikako Erresistentziak Iratiko Oihanaren inguruan eratutako ihesbideak ere ageri dira liburuan, Mendibe eta Orbaizeta artean. Eta, jakina, Orhi mendiaren eta Kakuetako arroilaren inguruetatik egindako ihesaldi epikoak ere azaldu dituzte.

Nazien aurkako Erresistentziaren sareez gain, liburuak Ezkabako gotorlekuko ihesaldi masibo eta mitikoa (1938) ere jaso dute, iheslariak ibilitako xendetatik gora eta behera. Eta, jakina, kontrabandoa egiteko, legez kanpo merkantziak eta pertsonak igarotzeko erabilitako bide andana ere ekarri dute: Etxalar, Baztan, Aldude, Uztarroze, Larraine… Pirinioetatik kanpoko kontrabando bideak ere jaso dituzte, Araba, Bizkaia eta Gipuzoan bana.

Laburbilduz, liburu bikaina da gure historiako atal kitzikagarri eta ezezagunen berri izateko, hamaika jakingarriz josita, eta mendi ibilbide bikainak egiteko gutxitan ibilitako natura-eremu ederretan barrena. Hobeagorik, nekez!